فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه، در پژوهش‌های علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی (علم اطلاعات و دانش‌شناسی)، پیوندِ بین فرایند جست‌وجو و یادگیری بسیار مورد بحث و تبادل نظر قرار می‌گیرد. به نظر می‌رسد که جست‌وجو برای یادگیری سبب جست‌وجوی اکتشافی شده و جست‌وجوی اکتشافی به کاربران در کشف مفاهیم کمک می‌کند تا بر عدم قطعیت خود غلبه کنند و در نهایت، به یادگیری منجر ‌شود. آنچه که به‌ندرت مورد توجه قرار گرفته، میزان تأثیر فرایند جست‌وجو بر یادگیری و میزان تغییر دانش تا رسیدن به سطح خبرگی است. ازاین‌رو، مقاله حاضر بر اساس یافته‌های پژوهشی با هدف تعیین تأثیر فرایند جست‌وجوی اطلاعات مبتنی ‌بر وظایف کاری در یادگیری تدوین گردید. برای این منظور از یک طرح نیمه‌تجربی از نوع تک‌گروهی با پیش‌آزمون-پس‌آزمون در سال 1400 استفاده شد. جامعه آماری دانشجویان، ترم شش پرستاری دانشگاه علوم پزشکی بوشهر بودند که در این پژوهش 38 نفر از این دانشجویان به‌طور تصادفی در پژوهش مشارکت کردند. ابتدا، یک کارگاه آموزشی به‌منظور آشنایی با ترسیم نقشه مفهومی و کارگاه جست‌وجو در منابع اطلاعاتی برگزار گردید. سپس، به دانشجوها دو وظیفه کاری (پیچیده و ساده) داده شد و از آن‌ها خواسته شد که قبل و بعد از جست‌وجو نقشه‌های مفهومی خود را در ارتباط با وظیفه کاری ترسیم نمایند. برای توصیف و تحلیل اطلاعات در این پژوهش، از نمره‌گذاری نقشه مفهومی (نوعی آنالیز محتوای کمی) برای تعیین میزان یادگیری، روش اقلیدسی برای بررسی میزان تغییر دانش تا رسیدن به سطح خبرگی‌ و روش مقایسة زوجی برای بررسی تفاوت میزان یادگیری قبل و بعد از جست‌وجو استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که تفاوت میانگین قبل و بعد از جست‌وجو در هر دو سناریو معنا‌دار بود (001/0P<). همچنین با اطمینان بالا میانگین‌ نمرات قبل و بعد از جست‌وجو با نمره نقشه مفهومی تفاوت معنا‌دار داشت؛ ولی تفاوت در مقایسه با میزان رشد یادگیری‌ با توجه به نمره خبره پایین بود. همچنین، تفاوت میانگین نقشه مفهومی بین سناریوی پیچیده و ساده معنادار نبود. نتایج نشان‌دهندة اثربخشی جست‌وجو به‌عنوان یک روش یادگیری بود. بنابراین، پیشنهاد می‌شود، اساتید کتابداری و اطلاع‌رسانی (علم اطلاعات و دانش‌شناسی) جست‌وجو را به‌عنوان یک روش یادگیری در کنار سایر روش‌ها برای افزایش آگاهی و پرورش مهارت‌های تفکر خلاق در جامعه دانشگاهی معرفی نمایند.