فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف پژوهش کنونی، شناسایی مخاطرات و تهدیدات فنی اثرگذار بر حق مؤلف منابع اطلاعاتی در سامانه‌­های مورد مطالعه است.روش پژوهش: پژوهش کنونی از نظر هدف کاربردی است و برای گردآوری داده­‌ها از رویکرد کیفی و روش­‌های تحلیل اسنادی، تحلیل مضمون و دلفی فازی استفاده شد. برای کشف بهتر مفاهیم، با 6 نفر از متخصصان حوزه‌­های سامانه­‌های اطلاعاتی، حق مؤلف و کتابخانه‌­های دیجیتالی مصاحبه انجام شد. در تحلیل مضمون برای کشف مضامین، کدگذاری از داده‌­ها انجام شد. در روش دلفی فازی، پنل در دو دور انجام شد، 11 نفر خبره و متخصص انتخاب شدند. برای ترسیم داده­‌ها، نسخه 2020 نرم‌­افزار مکس.کیو.دی.ای و نرم‌­افزار تبلو نسخه 2018 استفاده شد.یافته‌­ها: خرابکاری عمدی کارکنان، پایین بودن منبع سرورها، بدافزارهای مختلف مانند ویروس­‌ها، کرم‌­ها و مانند آن، نداشتن پشتیبان از برنامه اصلی، نداشتن وبگاه آینه‌­ای (امنیت شبکه)؛ ضعف و نقصان دی.آر.ام (DRM) در نسخه‌­برداری و حفاظت طولانی مدت از آثار، روزآمد نبودن سامانه­‌ها و مشکل در فضای ذخیره‌­سازی (زیرساخت فنی)؛ دستکاری­ کردن یو آر ال (حفاظت دیجیتال)؛ استفاده نکردن از احراز هویت برای تمام بخش‌ها و صفحات محتوا (احراز هویت)؛ نبود کنترل کیفی محتواهای دیجیتالی و کم­‌توجهی به مراحل آماده‌­سازی شیء دیجیتالی (فرایند دیجیتال­‌سازی) از جمله تهدیدات فنی اثرگذار در سامانه­‌های مورد مطالعه محسوب می­‌شوند.نتیجه‌­گیری: تحلیل حاصل از ارزیابی سامانه‌­ها در خصوص مخاطرات فنی تأثیرگذار بر حق مؤلف منابع اطلاعاتی در سامانه­‌های مورد مطالعه نشان­‌دهنده کمرنگ بودن توجه به پیشگیری از خطرات فنی پیرامون حفاظت از حقوق پدیدآورندگان و ذینفعان آثار در سامانه‌هاست. چرا که اقدامات قانونی و تصویب قوانین حق مؤلف تنها بخشی از حمایت­های قانونی از پدیدآورندگان آثار را پوشش می‌دهد؛ بخشی دیگر، مربوط به اقدامات فنی و پیشگیری از تهدیدات فنی است که نبود آن‌ها نیز نقض حق مؤلف منابع اطلاعاتی در سامانه­‌های اطلاعاتی را به همراه دارد.