بررسی روند رخدادهای حدی دما بر اساس گزارش پنجم IPCC (مطالعه موردی: استان خراسان جنوبی)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای هواشناسی کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
2 استادیار گروه علوم باغبانی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
3 استاد هواشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
4 استاد مهندسی آب، دانشگاه بیرجند، ایران
doi
چکیده
در سالهای اخیر توجه به تغییرات اقلیمی به علت پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و خسارات مالی مربوط به رویدادهای حدی جوی، اهمیت زیادی پیداکرده است. مطالعه مقادیر حدی در برنامه ریزیها و سیاستگذاریهای بخش کشاورزی و مدیریت منابع آب اهمیت بسیار دارد. لذا در این پژوهش برای مطالعه اثرات تغییرات اقلیمی بر روند نمایههای حدی دما، از دادههای روزانه دمای 17 ایستگاه هواشناسی استان خراسان جنوبی در دوره آماری 2016-1992 و بر اساس مدل اقلیمی MIROC5 و روش ریزمقیاس نمایی دلتا بر اساس گزارش پنجم IPCC دادههای دوره میانی 2050-2017 شبیهسازی شدند. سپس16 نمایه حدی دما که توسط گروه کارشناسی ETCCDMI تعریف شده است با استفاده ازبسته نرم افزاری RClimdex در محیط نرم افزار برنامه نویسی R محاسبه شدند. از آزمون های ناپارامتری من کندال و پارامتری رگرسیون خطی برای بررسی روند نمایه ها استفاده شد و احتمال وقوع کلیه نمایهها در سطوح احتمالاتی 8/0، 96/0 و 995/0 محاسبه و نقشه های پهنهبندی احتمال وقوع نمایه ها نیز با استفاده از روش زمینآماری کریجینگ معمولی ترسم شدند. نتایج نشان داد که نمایههای حدی سرد CSDI، IDO و TXn در اکثر ایستگاهها در سناریوهای RCP4.5 و RCP8.5 در حال افزایش و نمایههای FDO، TN10P و TX10P در اکثر ایستگاهها در حال کاهش هستند. نمایههای حدی گرم روند افزایشی در اکثر ایستگاهها در سناریوهای RCP4.5 و RCP8.5 دارند و سناریوهای آینده نشان میدهد که احتمال خطر افزایش نمایههای حدی گرم علاوه بر غرب استان به سمت جنوب و مرکز استان و احتمال خطر کاهش نمایههای حدی سرد از شمال به شمال شرق استان کشیده میشود.