تسهیلگری و کمک به توسعه کسبوکارهای کوچک؛ آیا کتابخانههای عمومی استان خوزستان آمادهاند؟
نویسندگان
1 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
2 کارشناسی ارشد، علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
3 دکتری علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
doi
10.30481/lis.2024.429923.2128چکیده
هدف: با توجه به اهمیت کسبوکارهای کوچک در اقتصاد و نقش و گستردگی کتابخانههای عمومی در ارائه خدمات، این پژوهش با هدف طراحی مدل و بررسی میزان آمادگی کتابخانههای عمومی استان خوزستان در تسهیل و توسعه کسب و کارهای کوچک است.روششناسی: این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی، به لحاظ نحوه گردآوری دادهها یک پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی و به لحاظ ماهیت دادهها یک مطالعه آمیخته از نوع اکتشافی است که با تکنیک تحلیل مضمون انجام شد. در بخش کیفی ابتدا با استفاده از نمونهگیری گلولهبرفی و انجام 14 مصاحبه عوامل شناسایی شدند. تأیید روایی این عوامل با شاخص نسبت روایی محتوایی (CVR) و پایایی کیفی آنها از طریق آزمون ضریب کاپای فلیس به تأیید رسید. در بخش کمی، پرسشنامهای متشکل از عوامل کیفی استخراج شده در میان کتابداران کتابخانههای عمومی استان خوزستان به تعداد 173 نفر توزیع شد. سپس با کاربرد مدل تحلیل SWOT (تحلیل تکافت) عوامل در دو دسته درونی (نقاط قوت و نقاط ضعف) و عوامل بیرونی (فرصتها و تهدیدها) دستهبندی شدند.یافتهها: این پژوهش نتایجی را در 4 بعد از عوامل درونی شامل «منابع و خدمات»، «نیروی انسانی»، «بازاریابی و تبلیغات» و «فناوری و فضا»؛ و 4 بعد از عوامل بیرونی شامل «قوانین و آییننامهها»، «نگرشهای مدیریتی»، «آموزش» و «ارتباطات و تعاملات» ارائه میدهد. از مجموع 17 مؤلفهای که در 4 بُعد از عوامل درونی مورد بررسی قرار گرفت، 1 نقطه قوت و 9 نقطه ضعف مشاهده و 7 عامل باقیمانده در وضعیت متوسط قرار داشتند که میانگین 2/389 به دست میآید. از سوی دیگر، کتابخانههای عمومی استان خوزستان از 19 عامل مورد بررسی در 4 بعد از عوامل بیرونی، با 2 فرصت مواجه و با 9 تهدید روبهرو هستند و 8 عامل دیگر نیز وضعیت متوسطی را دارا هستند و میانگین 2/482 برای عوامل بیرونی به دست میآید که وضعیت نسبتاً مطلوبی است و در کل میانگین به دست آمده برای تمامی مؤلفهها و ابعاد مورد بررسی عدد 2/438 است که نشان از وضعیت نسبتاً مطلوبی دارد.نتیجهگیری: کسبوکارهای کوچک میتوانند از خدمات کتابخانههای عمومی جهت شروع و توسعه استفاده کنند. با این حال، کتابخانههای عمومی خوزستان برای حمایت و تسهیلگیری از کسبوکارهای کوچک، در شرایط نسبتاً مطلوبی قرار دارند. به همین دلیل، برای حمایت از این کسبوکارها، پیش و بیش از هر چیز باید این امر جزئی از رسالت و هدف کتابخانههای عمومی خوزستان شوند. چنانچه حمایت و پشتیبانی از کسبوکارها جزئی از نظام ارزشی و رسالت کتابخانههای عمومی شود، بسیار محتمل است که در آن نظام و رسالت، کتابخانهای پویا و حامی کسبوکار ایجاد شود.