بررسی روند نمایه‌های دوره سرما، فصل رشد، دمای مطلق کمینه و بیشینه در استان فارس

نویسندگان

1 1- کارشناس ارشد هواشناسی کشاورزی، بخش مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

2 2- دانشیار بخش مهندسی آب و مرکز پژوهش‌های جوی اقیانوسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

doi
چکیده

در این پژوهش تحلیل روند نمایه‌های دمایی هواشناسی کشاورزی در پنج ایستگاه هواشناسی در استان فارس مطالعه شد. ده نمایه هواشناسی‌کشاورزی شامل نمایه‌های دوره‌سرما (آخرین‌یخبندان‌بهاره، اولین‌یخبندان‌پاییزه، طول‌دوره‌یخبندان، تعداد‌روزهای‌یخبندان و ساعات‌سرمادهی)، نمایه‌های فصل رشد (آغاز، پایان و طول‌فصل‌رشد) و نمایه‌های دمای مطلق سالانه (کمینه و بیشینه) با استفاده از داده‌های دمای هوای بیشینه و کمینه روزانه بررسی شدند. آزمون من-کندال و تحلیل روند خطی به ترتیب برای تعیین وجود و اندازه (شیب) روند استفاده شدند. آزمون من-کندال دنباله‌ای نیز برای یافتن نقطه آغاز ناگهانی و بررسی روند در زیردوره‌ها به کار گرفته شد. روند کاهشی معنی‌دار در اغلب نمایه‌های دوره سرما در ایستگاه باجگاه (دانشکده کشاورزی) و روند افزایشی معنی دار در نمایه ساعات سرمادهی در ایستگاه شیراز مشاهده شد. در میان نمایه‌های دوره سرما، نمایه طول‌روزهای‌یخبندان بیشترین مقدار روند را دارا بود. یک روند کاهشی معنی‌دار برای طول دوره و تعداد‌روزهای‌یخبندان با شیب Day/Decade 12- و 9- از سال 1986 در باجگاه مشاهده شد. همچنین نمایه ساعات‌سرمادهی در ایستگاه‌های باجگاه و شیراز به ترتیب با شیب Hour/ Decade 68- و 66- روند کاهشی معنی‌دار داشتند. نتایج این دو ایستگاه نشان داد که شروع فصل‌رشد زودرس، تأخیر در پایان‌فصل رشد و افزایش طول دوره‌رشد رخ داده است. در اغلب نمایه‌ها نقطه تغییر روند در ایستگاه‌های باجگاه و شیراز به ترتیب در دهه 1980 و 1970 به دست آمد. همچنین تغییر روند معنی‌دار نمایه‌های کمینه و بیشینه مطلق‌سالانه در ایستگاه کوشکک دیده شد.