بررسی رخدادهای حدی دمایی در استان آذربایجان شرقی در دوره 1428- 1388
نویسندگان
1 دکترای آب و هواشناسی، گروه تحقیقات، اداره کل هواشناسی استان آذرباییجان شرقی، تبریز
2 دانشجوی دکترای آب و هواشناسی، گروه تحقیقات، اداره کل هواشناسی استان آذرباییجان شرقی، تبریز
3 دکترای آب و هواشناسی، گروه تحقیقات، اداره کل هواشناسی استان آذرباییجان شرقی، تبریز
doi
چکیده
در مدیریت ریسک بلایا، شناخت، پیشبینی و پیشآگاهی وقوع آن نقش بسزایی در کاهش خسارات دارد. در سالهای اخیر بررسی وقایع حدی اقلیمی به دلیل پیامدهای سنگین این پدیدهها بر بخشهای مختلف اقتصادی، اجتماعی و کشاورزی در هر کشوری مورد توجه محققان قرار گرفته است. در این تحقیق رخدادهای حدی دمایی با روش آماری و ریز مقیاس نمایی در استان آذربایجان شرقی مورد بررسی و مطالعه قرار گرفت. با تقسیمبندی دورهی آماری 1397-1345 به سه دورهی 10 ساله، روند موج گرما و سرما ارزیابی گردید. با توجه به تفاوت معنیدار دهه اخیر نسبت به دهههای گذشته، توزیع مکانی رخدادهای حدی موج گرما و سرما (تعداد، طول و شدت) برای دورهی اخیر مطالعه شد. نتایج پهنهبندی نشان می دهد که رخداد موج گرما در دورهی 10 ساله اخیر در جنوب غرب، طول موجگرما در مناطق غرب و شدت موجگرما در مناطق شمالی استان از شدت بیشتری داشته اند. همچنین بررسی موج سرمایی نشان داد که تعداد رخداد سرما در شمالشرق، شرق و قسمتی از جنوب غرب، طول موجسرما در مناطق شمالشرق(منطقهی ارسباران) و شمال(کنارهی رود ارس) و شدت موج سرما در مناطق شرق و شمال شرقی استان بیش از مناطق دیگر است. نتایج حاصل از سناریوهای تغییر اقلیم برای دورهی اقلیمی 2049-2020 نشان داد که نواحی شمالغربی استان و نواحی مرکز استان افزایش دمای بین 6-5 درجه سانتیگراد و بقیه نواحی استان بین 5- 5/3 درجه سانتیگراد را در دوره گرم سال تجربه خواهند نمود که نشانگر افزایش رخداد موج گرمایی است. همچنین بر اساس پیش بینی اقلیمی در دورهی 2049-2020 دمای حداقل در ماههای سرد سال در نواحی شرقی، جنوبشرقی و شمالغربی استان افزایش دمایی بین 3-2 درجه سانتیگراد و بقیه نواحی استان 2-5/0 درجه سانتیگراد خواهند داشت.