بررسی رخدادهای حدی دمایی در استان آذربایجان شرقی در دوره 1428- 1388

نویسندگان

1 دکترای آب و هواشناسی، گروه تحقیقات، اداره کل هواشناسی استان آذرباییجان شرقی، تبریز

2 دانشجوی دکترای آب و هواشناسی، گروه تحقیقات، اداره کل هواشناسی استان آذرباییجان شرقی، تبریز

3 دکترای آب و هواشناسی، گروه تحقیقات، اداره کل هواشناسی استان آذرباییجان شرقی، تبریز

doi
چکیده

در مدیریت ریسک بلایا، شناخت، پیش‌بینی و پیش­‌آگاهی وقوع آن نقش بسزایی در کاهش خسارات دارد. در سال‌های اخیر بررسی وقایع حدی اقلیمی به دلیل پیامدهای سنگین این پدیده‌ها بر بخش‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی و کشاورزی در هر کشوری مورد توجه محققان قرار گرفته است. در این تحقیق رخدادهای حدی دمایی با روش آماری و ریز مقیاس نمایی در استان آذربایجان شرقی مورد بررسی و مطالعه قرار گرفت. با تقسیم­بندی دوره­ی آماری 1397-1345 به سه دوره­ی 10 ساله، روند موج گرما و سرما ارزیابی گردید. با توجه به تفاوت معنی­دار دهه اخیر نسبت به دهه­های گذشته، توزیع مکانی رخدادهای حدی موج گرما و سرما (تعداد، طول و شدت) برای دوره­ی اخیر مطالعه شد. نتایج پهنه­بندی نشان می دهد که رخداد موج گرما در دوره­ی 10 ساله اخیر در جنوب غرب، طول موج­گرما در مناطق غرب و شدت موج­گرما در مناطق شمالی استان از شدت بیشتری داشته اند. همچنین بررسی موج سرمایی نشان داد که تعداد رخداد سرما در شمال­شرق، شرق و قسمتی از جنوب غرب، طول موج­سرما در مناطق شمال­شرق(منطقه­ی ارسباران) و شمال(کناره­ی رود ارس) و شدت موج سرما در مناطق شرق و شمال شرقی استان بیش از مناطق دیگر است. نتایج حاصل از سناریوهای تغییر اقلیم برای دوره­ی اقلیمی 2049-2020 نشان داد که نواحی شمال­غربی استان و نواحی مرکز استان افزایش دمای بین 6-5 درجه سانتیگراد و بقیه نواحی استان بین 5- 5/3 درجه سانتیگراد را در دوره گرم سال تجربه خواهند نمود که نشانگر افزایش رخداد موج گرمایی است. همچنین بر اساس پیش بینی اقلیمی در دوره­ی 2049-2020 دمای حداقل در ماههای سرد سال در نواحی­ شرقی، جنوب­شرقی و شمال­غربی استان افزایش دمایی بین 3-2 درجه سانتیگراد و بقیه نواحی استان 2-5/0 درجه سانتیگراد خواهند داشت.