پروفایل کاربر در شخصی‌سازی خدمات کتابخانه‌های دیجیتال دانشگاهی: مطالعه دلفی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، گرایش بازیابی اطلاعات و دانش، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.

2 استاد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.

3 دانشیار علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.

doi
10.30481/lis.2021.286773.1827
چکیده

مقدمه: شخصی‌سازی خدمات از جمله خدمات مطرح در کتابخانه‌های دیجیتال است که در جهت پیاده‌سازی و توسعه آن، پروفایل کاربر عنصر کلیدی است. مطالعه حاضر به شناسایی شاخص‌های مرتبط با ایجاد و حفظ پروفایل و مدل کاربر در بافت کتابخانه‌های دیجیتال دانشگاهی پرداخته است.روش بررسی: پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی است. در این پژوهش از روش مرور نظام‌مند به منظور  به دست آوردن شاخص‌های مرتبط به ایجاد و حفظ پروفایل کاربر در بافت کتابخانه‌ها و از روش دلفی برای تبیین شاخص‌های مهم و اساسی استفاده شده است. در روش دلفی، اعضای پنل دلفی به ‌صورت نمونه‌گیری هدفمند، شامل 15 نفر از متخصصان (اعضای هیئت علمی، پژوهشگران، کاربر حرفه‌ای و طراح نرم‌افزار) بوده و فرایند اجرای دلفی در سه دور انجام گرفت. پس از جمع‌آوری داده‌ها از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی (آزمون توزیع دوجمله‌ای) و برای تعیین میزان اتفاق‌نظر میان متخصصان از ضریب هماهنگی کندال استفاده شد.یافته‌ها: با مرور سیستماتیک مطالعات، 72 شاخص برای ایجاد و حفظ پروفایل کاربر استخراج گردید که از این تعداد 49 شاخص از نظر خبرگان با اهمیت تلقی شد و به طور کلی نوع و رویکرد جمع‌آوری اطلاعات، روزآمدی پروفایل کاربر، نمایش و ارائه مدلسازی کاربر، میانکنش‌پذیری مدل‌های کاربر، کیفیت داده‌ها، حریم خصوصی و امنیت و مدیریت پروفایل کاربر از جمله موارد مهم در ایجاد و حفظ پروفایل کاربر است.نتیجه‌گیری: شناسایی شاخص‌های مرتبط با پروفایل کاربر می‌تواند برای توسعه و افزایش به ‌کارگیری شخصی‌سازی خدمات در کتابخانه‌های دیجیتال مورد استفاده قرار بگیرد و پیشنهاد می‌شود پژوهش‌های بیشتری در این زمینه به ‌ویژه در خصوص تعیین کیفیت داده‌ها و اطلاعات موجود در پروفایل کاربر و حریم خصوصی کاربران انجام گیرد.