فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: امروزه بهبود بهره‌­وری عملکرد کتابخانه­‌ها جهت بقا، توسعه و پیشرفت آن‌ها دارای اهمیت زیادی است. توجه به تأثیر رفتار شهروندی سازمانی کتابداران که مربوط به وظایف فرانقش تعریف ‌نشده آن‌هاست و باعث بهبود عملکرد کتابخانه‌­ها می­‌شود، از ارزش ویژه‌­ای برخوردار است. هدف پژوهش حاضر، بررسی وضعیت رفتار شهروندی سازمانی کتابداران کتابخانه آستان قدس رضوی در شهر مشهد و عوامل مؤثر بر آن است. روش: این پژوهش ترکیبی از نوع تبیینی متوالی است. نمونه آماری این تحقیق، 127 نفر از کتابداران کتابخانه آستان قدس رضوی شهر مشهد هستند که به روش نمونه‌­گیری چندمرحله‌ای از جامعه 200 نفری انتخاب شدند. گردآوری داده‌های کمی، با استفاده از پرسشنامه رفتار شهروندی سازمانی انجام شد. داده‌ها به دو شیوه کمی و کیفی تحلیل شد. نمونه‌گیری جامعه آماری در بخش کیفی 10 درصد از کتابدارانی که در مرحله کمی نمره میانگین بالاتری کسب نموده بودند، به‌ صورت هدفمند تعیین شد. برای گردآوری داده‌­های کیفی از روش مصاحبه نیمه‌ساختار­یافته استفاده شد. همچنین داده­‌های مورد نظر به شیوه کدگذاری باز، محوری و انتخابی مورد تحلیل قرار گرفت.  نتایج: یافته­‌ها در بخش کمی نشان داد که رفتار شهروندی سازمانی در بین کتابداران کتابخانه آستان قدس رضوی شهر مشهد بیش ‌از حد متوسط بود. اطاعت سازمانی و وفاداری سازمانی و ابتکارات فردی به‌ صورت معنی­‌داری، رفتار شهروندی سازمانی را پیش­‌بینی­ نمود. مشارکت سازمانی، رفتارهای کمک‌کننده و جوانمردی نقش مؤثری در پیش‌بینی رفتار شهروندی سازمانی نداشتند. همچنین یافته­‌های مصاحبه در بخش کیفی نشان داد عدالت سازمانی، وفاداری سازمانی و حمایت سازمانی، ویژگی‌های شخصیتی، تعهد و رضایت شغلی عوامل دخیل در بروز رفتار شهروندی سازمانی بوده‌­اند. ارزش: تاکنون پژوهشی که به ‌صورت ترکیبی (کمی و کیفی) رفتار شهروندی سازمانی کتابداران را بررسی نماید یافت نشد. یافته‌ها نشان داد که عوامل اثرگذار و دخیل در بروز رفتار شهروندی سازمانی قابل استحصال، متنوع و البته تبیین‌­پذیر هستند.