پیش نگری ویژگیهای خشکسالیآتی تحت سناریوهای RCP در چند نمونهی اقلیمی ایران
نویسندگان
1 استادیار-گروه پژوهشی مخاطرات و تغییر اقلیم، پژوهشکده اقلیم شناسی و تغییر اقلیم
doi
چکیده
در این پژوهش، به منظور ارزیابی ویژگیهای آتی خشکسالی ابتدا میزان توانمندی سه مدل اقلیمی در شبیهسازی دما و بارش برای دوره پایه (2005-1976) برای چهار نمونه اقلیمی ایران (اهواز، بندر انزلی، شهر کرد و کرمان) بررسی شد و در ادامه رویدادهای حدی خشکسالی (SPEI≤-1) از سری ماهانه برای دو دوره پایه و 2050-2021 تحت سناریوهای خط سیر گازهای گلخانهای (RCP)، شناسایی و ویژگیهای شدت، سختی و مدت استخراج شد. نتایج نشان داد مدلهای اقلیمی بجز بندر انزلی، در سایر ایستگاهها، از مهارت مناسبی در شبیهسازی متغیرهای دما، بارش، فراوانی طبقات SPEI-1 برخوردار هستند. بر اساس پیشنگری انجام شده، در اهواز تحت سناریوی RCP4.5، فراوانی طبقه متوسط (64 رویداد) و تحت سناریوی RCP8.5، فراوانی طبقه شدید SPEI-1(3 رویداد) بیش از دوره پایه (به ترتیب 58 و 1 رویداد) خواهد بود. به ازای دورههای بازگشت یکسان، مقادیر شدت خشکسالیهای حدی تحت سناریویRCP8.5 با دوره پایه تفاوت قابل ملاحظهای خواهد داشت. برای دوره بازگشت 50 سال، شدت این بلیه تحت سناریوی RCP8.5، 4/3 خواهد بود در حالیکه دوره پایه دارای شدت 6/2 میباشد. تحت سناریوی RCP4.5، شدت (4/2 برای دوره بازگشت 50 سال) نسبت به دوره پایه اندکی کاهش نشان میدهد. برای شهرکرد، فراوانی طبقه متوسط نمایه خشکسالی تحت دو سناریو نسبت به دوره پایه کاهش و در مقابل فراوانی انواع شدید آن افزایش نشان میدهد. با بررسی تغییرات تابع چگالی احتمال (PDF) توزیع مقادیر حدی تعمیم یافته (GEV) برای ایستگاه شهرکرد نشان داده شد که میانگین و تغییرپذیری شدت مقادیر حدی این پدیده تحت دو سناریوی افزایش مییابد. در ایستگاه کرمان، فراوانی مقادیر شدید SPEI-1 تحت سناریوی RCP4.5 نسبت به دوره پایه افزایش نشان داد. تحت سناریوی RCP8.5، به ازای دورههای بازگشت یکسان، انتظار بروز خشکسالیهای حدی ضعیفتر نسبت به دوره پایه وجود دارد.