تحلیل روند شدت بارش سامانه‌های سودانی ورودی به ایران (مطالعه موردی:مسیرهای مستقل ورودی استان‌های خوزستان، بوشهر و هرمزگان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای آب و هواشناسی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار آب و هواشناسی، دانشکده علوم زمین، گروه جغرافیا، دانشگاه بهشتی، تهران، ایران

3 استاد آب و هواشناسی، دانشکده علوم انسانی، گروه جغرافیا، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
چکیده

هدف پژوهش حاضر، تحلیل روند شدت بارش سامانه‌های سودانی ورودی به ایران، از سه مسیر مستقل استان‌های خوزستان، بوشهر و هرمزگان است. به این منظور ابتدا براساس شاخص‌های مورد نظر(1-ریزش حداقل یک میلی‌متر بارش در50 درصد ایستگاه‌های هر مسیر. 2- حداقل در یکی از ایستگاه‌ها بارش پنج میلی‌متر و بیشتر رخ داده باشد. 3- در ایستگاه نماینده ورود هر مسیر بارش رخ داده باشد و یا از آن‌جا شروع شده باشد.)، و با استفاده از داده‌های بارش روزانه هر مسیر در دوره‌ی 2017-1995، سامانه‌های سودانی استخراج و سپس معدل بارش آن‌ها، به تفکیک سالانه، ماهانه و دوره‌ی تداوم بارش، برای مسیرهای سه گانه استخراج گردید. در نهایت پس از آماده‌سازی و صحت سنجی داده‌های بارش، با استفاده از روش‌های آماری خط بهترین برازش، من-کندال و تخمین‌گر شیب سن، روند و شیب تغییرات شدت، در سطح اطمینان 95 درصد بررسی گردید. نتایج نشان داد که شدت بارش سامانه‌های سودانی(به تفکیک معدل سالانه، ماهانه و دوره‌های‌ تداوم بارش) در مسیرهای سه‌گانه، علی‌رغم وجود شیب تغییرات کاهشی و افزایشی بسیار جزئی((کم‌تر از 0/6± میلی‌متر طی دوره)، فاقد روند و شیب تغییرات قابل توجه و معنی‌داری است که بتوان آن را به تغییرات آب و هوایی نسبت داد. اما در کل بارش سامانه‌های سودانی در منطقه مورد مطالعه عمدتاً کوتاه مدت(دو روزه )و به ندرت بارش‌های آن‌ها در دوره‌های تداوم پنج روز و بیشتر رخ می‌دهد از این رو بارش‌های سامانه سودانی در منطقه مورد مطالعه(جنوب وجنوب‌غرب ایران)، عمدتاً کوتاه مدت و شدید است.