فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بازطراحی معماری رابط کاربر وبگاه کتابخانة دیجیتال «سازمان اسناد و کتابخانة ‌‌‌ملّی ایران» با روش کارت‌سورتینگ به‌منظور بهبود ساختار و بازیابی مطلوب، هدف پژوهش حاضر است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی است که برای بازطراحی معماری رابط کاربر وبگاه کتابخانة دیجیتال، از رویکرد چندجانبه و تکنیک‌های مختلف از جمله مصاحبه، بلنداندیشی و کارت‌سورتینگ استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهای EXCEL، VISIO و برای تحلیل داده‌های حاصل از کارت‌سورتینگ و برای دقت در تحلیل سازه‌ها از ابزارSort Optimal  استفاده گردید. نتایج به دو صورت ماتریس شباهت و الگوریتم دندروگرام بازخوانی شد. جامعة آماری در این پژوهش شامل کاربران وبگاه کتابخانة دیجیتال «سازمان اسناد و کتابخانة ‌‌‌ملّی ایران» بود که در دو گروه کاربران مبتدی (مراجعان) و کاربران پیشرفته (کتابداران) به تعداد 20 نفر انتخاب شدند. در راستای اعتباربخشی به یافته‌های کیفی، از روش مثلث‌سازی یا زاویه‌بندی محقق استفاده شد. یافته‌های پژوهش، الگو و نتایج به‌دست‌آمده از آزمون کارت‌سورتینگ، جهت ارزیابی در اختیار 7 نفر از متخصصان، محققان و اساتید علم اطلاعات و دانش‌شناسی که از تجربة لازم برخوردار بودند، قرار گرفت تا نظر تخصصی و کارشناسی خود را در زمینة تحلیل داده‌ها و الگو ارائه دهند. یافته‌های ماتریس شباهت نشان داد که کاربران عناصری مانند «از ما بپرسید»، «ملاحظات حقوقی»، «ثبت منابع»، «اهدای منابع»، «پشتیبانی فنی» و ... را با هم گروه‌بندی کرده‌اند. یافته‌های شبکة استانداردسازی نیز تأیید کرد که کاربران 10 بار گزینة «از ما بپرسید»، 17 بار «ثبت منابع» و 6 بار «پشتیبانی فنی» را در منوی خدمات الکترونیک قرار داده‌اند. یافته‌های دندروگرام نیز نشان داد که تعدادی از ‌‌مشارکت‌کنندگان انتظار دارند در کنار جعبة جست‌و‌جو بتوانند در صورت ضرورت «نوع منبع» را انتخاب کنند، نه اینکه به‌صورت مستقل، تک‌تک منابع دیجیتال را مرور کنند. افزون‌بر طبقه‌های از پیش تعریف‌شده، برخی طبقات جدید توسط مشارکت‌کنندگان پیشنهاد شد. «پیوند به سایر کتابخانه‌های دیجیتال»، «پایگاه‌های اشتراکی» و طبقة «سؤال‌های متداول» از آن جمله بود. داده‌ها و عملکرد کاربران در این پژوهش نشان داد که رابط کاربری کنونی وبگاه کتابخانة دیجیتال کاربرپسند نیست و کاربران نمی‌توانند به‌سرعت آنچه را که به‌دنبال آن هستند، به‌دست آورند. فرایند کارت‌سورتینگ به‌طور کلی ناهماهنگی‌هایی را در نحوة درک مطلوب کاربران از برچسب‌زنی و سازماندهی محتوای وبگاه کتابخانة دیجیتال تأیید کرد. مصاحبه و پروتکل بلنداندیشی با کاربران نیز تأیید کرد که زبان مورد استفاده برای نامگذاری منوها و عناصر اطلاعاتی در حال حاضر، ساده و کاربرپسند نیست. دسته‌بندی‌های کاربران در فرایند کارت‌سورتینگ برای طراحی معماری رابط کاربری نیز نشان داد که عناصری در وبگاه وجود دارد که مورد نیاز کاربران نیست و برعکس، عناصر مهمی وجود دارند که در وبگاه گنجانده نشده‌اند. در معماری اطلاعات شبیه‌سازی‌شده بر اساس یافته‌های حاصل از مصاحبه و مشارکت کاربران در ‌طبقه‌بندی مقوله‌های اطلاعاتی وبگاه در فرایند ‌‌کارت‌سورتینگ تلاش شد رابط کاربریِ پیشنهادی تا حدودی شبیه سایر رابط کاربری‌های سازمان (اُپک و نرم‌افزار رسا) طراحی شود. در الگوی پیشنهادی، ضمن توجه به خواسته‌ها و انتظارات کاربران، سادگی و خلوت بودن صفحات، مهم‌ترین نکتة رعایت شده است.