سازماندهی منابع غیرکتابی با استفاده از الگوی مرجع مفهومی سی‌داک (CIDOC-CRM)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

2 استاد گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

3 استاد گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

4 دانشیار علم اطلاعات و دانش‌شناسی، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

doi
10.30481/lis.2022.343144.1967
چکیده

هدف: هدف مقاله بررسی چگونگی کاربرد الگوی مرجع مفهومی سی‌داک برای سازماندهی منابع غیرکتابی است. روش پژوهش: در این پژوهش از روش تحلیل محتوا با رویکرد تطبیقی استفاده شد. در این چارچوب بر روی استاندارد یونی‌مارک، ویرایش دوم قواعد فهرست‌نویسی انگلوامریکن و الگوی مرجع مفهومی سی‌داک مطالعاتی انجام شد. جامعه مورد بررسی را فراداده‌های 116 اثر در قالب 17 نوع منبع غیرکتابی از مجموعه منابع سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران تشکیل دادند. ابزار گردآوری داده‌ها یک سیاهه وارسی بود که به همین منظور تهیه شد و برای ترسیم نمودار از نرم‌افزار مایکروسافت ویزیو استفاده شد. یافته‌ها: در پژوهش به عمل آمده تعداد 37 عنصر داده‌ای شناسایی شد. همچنین، در این راستا 20 موجودیت از الگوی سی‌داک انتخاب شد که به فراخور نیاز از طریق 23 ویژگی به هم مرتبط شدند. در نهایت، برای 37 عنصر داده‌ای، 24 توصیف بر اساس الگوی سی‌داک تعریف شد. نتیجه‌گیری: بررسی به عمل آمده نشان داد که اغلب عناصری که در ساختارهای کتاب‌شناختی به کار رفته‌اند، قابل تطبیق با ساختار هستی‌نگاری و الگوی سی‌داک بودند. در نتیجه می­‌توان اظهار داشت که برخی از موجودیت‌های الگوی سی‌داک و ویژگی‌هایی که ارتباط آن‌ها را تعریف کرده‌اند، بیانگر جنبه‌ای از سازماندهی منابع غیرکتابی بوده و توانسته‌اند توصیفی ساختاریافته و مرتبط با سازماندهی منابع غیرکتابی از دو جنبه فیزیکی و محتوایی ارائه دهند.