پیش بینی بهترین مدل سری زمانی پارامترهای اقلیمی در حوضه آبریز هیرمند

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

2 استادیار دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 دانشجو دکترا اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

4 استادیار دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
چکیده

یکی از معضلات جامعه بشری امروزی، تغییرات اقلیمی است و به عنوان تهدیدی جدی برای کره زمین به حساب می‌آید که ارزیابی و بررسی عناصر آن به منظور برنامه‌ریزی منابع آب و مدیریت در شرایط بحرانی از اهمیت بسزایی برخوردار می‌باشد. لذا برآورد و پیش‌بینی دما و بارش برای هر منطقه و حوضه آبریز بعنوان با اهمیت‌ترین پارامترهای اقلیمی در استفاده مناسب و بهینه از منابع آب به شمار می‌آید و ضروری دانسته شده که در زمینه مدیریت منابع آب و پیش‌بینی صحیح آن پژوهش‌هایی انجام گردد که با توجه به آن کشاورزان منطقه و برنامه‌ریزان منابع آبی به شیوه مناسبی عمل نمایند تا در آینده دچار آسیب‌های جبران ناپذیری نشوند. هدف اصلی این مطالعه بررسی تغییرات دما و بارش با استفاده از مدل سری زمانی در منطقه سیستان در حوضه آبریز هیرمند و پیش‌بینی این پارامترها در سال‌های آتی جهت برنامه‌ریزی هر چه بهتر مدیریت منابع آب است. در این پژوهش از مدل با نرم‌افزار برای دوره آماری 1397- 1379 استفاده شد. صحت و دقت مدل‌ها براساس آماره‌های ، و تحلیل نمودار توابع خودهمبستگی و خودهمبستگی جزئی تأیید شده است. مدل مناسب دما فصلی و بارش فصلی بدست آمده است. نتایج نشان می‌دهد که مقدار قدر مطلق برای دما در تمامی پارامترها به غیر از ثابت بیش از 2 بوده و آن کمتر از 05/0 و همچنین کمترین مقادیر معیارهای و را دارد، و برای بارش حوضه مقدار قدر مطلق در تمامی پارامترها به غیر از ثابت بیش از 2 بوده و آن کمتر از 05/0 و همچنین کمترین مقادیر معیارهای و را دارد، بنابراین. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که این مدل‌ها از دقت تقریباً خوبی برای پیش‌بینی دما و بارش فصلی برخوردار می‌باشند