«ملاحظه» یا «مراعات» مصلحت موکل از سوی وکیل در حقوق ایران و انگلیس

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق دانشگاه اصفهان

2 گروه حقوق دانشگاه اصفهان

3 دانشجو دکتری حقوق خصوصی دانشگاه اصفهان

doi
10.52547/jlr.2023.229882.2398
چکیده

در عقد وکالت، موکل به دلیل اعتمادی که به وکیل می‌کند، انجام امر یا اموری را به او می‌سپارد و امید به تحقق آن موضوع به بهترین حالت ممکن را خواهد داشت. وکیل نیز به خاطر وجود چنین استیثاق و اطمینانی، باید در جهت مصالح و منافع موکل عمل نماید و به عنوان یک قاعده ‌الزام‌آور به آن بنگرد. براین‌اساس، در تحقیق حاضر پرسش اصلی عبارت است از اینکه آنچه برای مصلحت موکل باید در نظر داشت، ملاحظه مصلحت است یا مراعات آن؟ و اینکه چه تفاوتی میان حقوق ایران و حقوق انگلیس از این حیث وجود دارد؟ نگارندگان پس از تدقیق در منابع فقهی و حقوقی، به این نتیجه دست یافتتند که در حقوق ایران به تبع از فقه، با توجه به تکلیف قانونی وکیل (ماده 667 ق.م)، صحبت از رعایت مصلحت موکل می‌باشد و نه ملاحظه‌ی آن. هم‌چنین ضمانت اجرای عدم رعایت مصلحت یک حکم بیشتر ندارد و نیازی به بیان فروض سه‌گانه‌ای که در تالیفات حقوقی وجود دارد، نیست و از آنجا که رعایت مصلحت یک تکلیف است، میان رعایت و عدم رعایت آن، وجه سومی قابل تصور نخواهد بود و لفظ آمره «باید» در ماده 667 ق.م حکایت از این مهم دارد ولی در حقوق انگلیس، صرف ملاحظه نمودن مصلحت موکل از سوی وکیل، کافی است.