بررسی ضرورت و چالشهای طراحی و بهرهگیری از دادگاههای هوشمند
نویسندگان
1 دانشکده اقتصاد و علوم اداری دانشگاه اصفهان، ایران
2 حقوق تجارت بین الملل- دانشکده حقوق- دانشگاه شهید بهشتی- تهران- ایران
doi
10.52547/jlr.2023.230059.2421چکیده
هوشمصنوعی، نمونهای از سیستمهای تصمیمگیری الگوریتمی، که قادر است تا با طبقهبندی اطلاعات ورودی و الگویابی، اطلاعات و وقایع آتی را پیشگویی و در خصوص آنها تصمیمات مقتضی اتخاذ نماید و در حوزههای مختلفی بهبهرهبرداری رسیدهاست. پیشرفت این حوزه تا جاییست که، فرض سیستمی الگوریتمی با قابلیت تحلیل و ارائه راهحل برای مسئلهای حقوقی، نهتنها بعید نیست، بلکه در برخی کشورها در ابعاد محدودی مورد استفاده قرار گرفتهاست. چنانچه پدیدآور، سیستم را با اطلاعات ورودیِ مربوط بهقوانین بهمعنای عام، پیشینة تصمیمات قضایی، نظریات مشورتی، در کنار نظرات حقوقی آموزش دهد، و یادگیری ماشین و الگویابی با نظارت حقوقدانان صورت بگیرد، سیستم میتواند در مواجهه با یک مسئله حقوقی، بسان یک متخصص گرهگشایی کند؛ چراکه با اطلاعات جامعی که در اختیار دارد، اعم از دانش حقوقی و تجربیات قضایی، اطلاعات موجود در مسئله جدید را تحلیل میکند، و راه موثقی برای حل مسئله ارائه میدهد. پژوهش حاضر نخستین گامهای این حوزه را با بهرهگیری از تجربیات کنونی در ایالات متحده آمریکا، کشورهای اروپایی و چین برمیدارد، پس از آشنایی با سیستمهای الگوریتمی، نقش حقوقدانان در طراحی سیستمهای ارائهدهندة خدمات حقوقی را توضیح میدهد، اهمیت استفادهاز سیستمها در ارائه خدمات حقوقی در توسعه هر دو حوزه فناوری و حقوقی، و چالشهای استفادهاز آنها را برای تحقق دادرسی عادلانه بیان میکند.