کاربرد و ارزیابی مدل درجه- روز برای پیش‌بینی بهترین زمان کنترل و سم‌پاشی کرم سیب (Cydia pomonella). مطالعه موردی: چناران

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

2 استاد گروه آب، دانشگاه فردوسی مشهد

3 استاد، گروه گیاه‌پزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

doi
چکیده

یکی از کاربردهای هواشناسی ارتباط آن با جامعه گیاهی و آفات در علم کشاورزی  است. فنولوژی کرم سیب به‌عنوان یکی از مهم‌ترین آفات درختان دانه‌دار که هرساله خسارت‌های بسیاری به باغداران وارد می‌کند، وابستگی زیادی به دمای محیط دارد. این تحقیق باهدف استفاده از متغیر دما و ارائه یک مدل درجه- روز برای تعیین بهترین و مؤثرترین زمان سم‌پاشی جهت حداکثر صدمه به لاروهای کرم سیب و درنتیجه کاهش خسارت، افزایش سلامت میوه و حفظ محیط‌زیست اجرا شده است. بدین منظور تله‌های فرمونی از نوع دلتا به همراه دیتالاگر دما در باغ گلابی به مساحت 6 هکتار واقع در روستای صفی‌آباد چناران و در سه تیمار (الف: بدون سم‌پاشی، ب: سم‌پاشی در تاریخ‌های پیشنهادی مدل و ج: سم‌پاشی اختیاری و تجربی توسط کشاورز) در سال 1398 نصب گردیدند. اولین شکار پروانه نر در تله‌ها به‌عنوان تاریخ بیوفیکس و شروع محاسبات درجه-روز در نظر گرفته شد. با شمارش تعداد پروانه‌های به دام افتاده در طول زمان، داده‌های دیتالاگر و نمونه‌برداری از تعداد تخم‌های تفریخ شده، دستورهای سم‌پاشی در تاریخی که بیشترین آسیب به آفت وارد می‌شود ابلاغ و در تیمار مربوطه اجرایی گردید. نتایج نشان‌دهنده سه نسل کامل و یک نسل ناقص کرم سیب در چناران می‌باشد و مدل درجه-روز و داده‌های تله‌ها 5 مورد سم‌پاشی را پیشنهاد کرده است. درصد تأثیر تیمار سم‌پاشی شده در تاریخ‌های پیشنهادی نسبت به تیمار بدون سم‌پاشی 5/78 درصد بود. باوجوداینکه تیمار تجربی کشاورز 2 مرحله بیشتر سم‌پاشی داشته است، درصد تأثیر این تیمار نسبت به تیمار بدون سم‌پاشی 7/49 درصد است. بنابراین سم‌پاشی طبق مدل علاوه بر کاهش تعداد سم‌پاشی‌ها و هزینه‌های کشاورز و خسارت به محیط‌زیست باعث افزایش کارایی و کاهش خسارت برای باغداران نیز خواهد شد.

کلیدواژه‌ها