تحلیل همبستگیهای درونسالانه بارش هفتگی با دورپیوندNAO در ایران
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری هواشناسی کشاورزی، گروه آبیاری و آبادانی، دانشگاه تهران، کرج
2 گروه آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران
3 گروه آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
4 دانشگاه تهران
doi
چکیده
نوسان اطلس شمالی (NAO) یکی از سیگنالهای بزرگ مقیاسی است که اقلیم نیمکره شمالی زمین را تحت تاثیر قرار میدهد. تحقیقات مختلفی همبستگی بارشهای ایران را با شاخصهای NAO در مقیاسهای ماهانه تا سالانه بررسی کردهاند. مقیاسهای زمانی همدید، کمتر از یک ماه هستند که منجر به وجود تعداد زیاد داده صفر در سری زمانی بارش میشوند. بنابراین، ضریب همبستگی بین بارش و شاخص NAO اریب میشود. تحقیق حاضر، مقیاس زمانی هفتگی را در نظر گرفته و برای رفع اثر نامطلوب صفرها از ضریب همبستگی متقابل پیرسون پیراسته استفاده کرده است. بارش روزانه دوره آماری ۱۹۷۹-۲۰۱۶ از پایگاه ERA-Interim (با دقت نیم درجه) و NAO از درگاه http://www.cgd.ucar دریافت و میانگین متحرک هفتگی دادهها برای هموارسازی محاسبه شدند. سپس، همبستگیهای درونسالانه بین بارش شبکه نقاط منظم کشور و شاخص NAO مربوط به شش ماه سرد سال، نوامبر تا آوریل هر سال محاسبه شدند. در نهایت، یک سری زمانی همبستگیها به تعداد سالهای آماری شامل ۳۷ مشاهده به دست آمد. تحلیل سری همبستگیها نشان داد که در هر نقطه شبکه دامنه تغییرات وسیعی از منفی تا مثبت دارد. نتایج نشان داد میانگین این ضرایب تقریبا صفر است اما میانه این ضرایب در بخشهایی از غرب و جنوب کشور منفی است. اکثر نقاط کشور دارای ضریب همبستگی مثبت با شاخص NAO هستند. بررسی همبستگیهای درونسالانه جزئیات بیشتری از همتغییری سری زمانی بارش نقاط مختلف کشور با شاخص NAO فراهم میکند.