موانع‌ استفاده‌پذیری اطلاعات هواشناسی‌کشاورزی: مورد‌ پژوهی برنج‌کاران استان‌‌های شمالی کشور

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای علم اطلاعات و دانش شناسی، پردیس بین المللی کیش، دانشگاه تهران

2 دانشیار دانشکده علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه تهران

3 هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی

4 دانشیار دانشکده علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه تهران

doi
چکیده

موانع استفاده پذیری از اطلاعات هواشناسی کشاورزی به معنای محدودیت هایی است که به هر دلیلی با به­کارگیری آن، اطلاعات  هواشناسی کشاورزی برای برنجکاران قابل استفاده نخواهد بود. هدف پژوهش شناسایی موانع استفادهپذیری اطلاعات هواشناسی کشاورزی است که با تمرکز بر رفتار و نیاز اطلاعاتی برنج­کاران در سه مرحله کاشت، داشت و برداشت انجام شده است. پژوهش از نوع کاربردی و بارویکرد آمیخته به ترتیب در دو بخش کیفی و کمی اجرا شد. در بخش اول تحلیل کیفی داده‌ها از طریق مصاحبه عمیق با 20 نفر از برنج­کاران نمونه در استان‌های شمالی کشورگردآوریشدهاست.نمونه گیریبهروشهدفمندانجامگرفتوتااشباعاطلاعاتادامهیافت. کدگذاری طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام شد و نظریه زمینه­ای مبنای این پژوهش بود تحلیل نتایح کیفی نشان داد که پنج مقوله شامل عدم­کاربردی­بودن خدمات، ناآگاهی از خدمات هواشناسی کشاورزی، ضعف باورپذیری به اطلاعات هواشناسی و عدم دسترسی متناسب اطلاعات و کاربرمحوری فوریکا از مهم­ترین موانع استفاده­پذیری خدمات هواشناسی کشاورزی در بین برنج­کاران است.دربخشدومباروش­کمیوبایکپرسشنامهمحققساخته،مدلکیفیطراحیشده بخشاول،موردارزیابیقرارگرفت.ابزارتحقیقدربخشکمی،پرسشنامهحاصل ازمقوله‌هایکیفیاست. نتایج­ تحلیل کمی نشان داد بی­اطلاعی از سامانه تهک ، قطع سامانه تهک و ناآگاهی کشاورزان از خدمات مروجین و عدم­دسترسی به خدمات نقطه ای هواشناسی کشاورزی نشان دهنده این مطلب است اطلاعات هواشناسی کشاورزی  زمانی از نظر برنجکاران ارزشمند و قابل استفاده خواهد بود که خدمات به شکل نقطه ای اشاعه یابد که برنج­کاران حداکثر سود را از کاربرد محتوای اطلاعات، به­ دست آورند. اصالت موضوع مورد مطالعه و استفاده از رویکرد آمیخته بیانگر اصالت و ارزش این پژوهش است و شناسایی موانع استفاده پذیری، کمک شایانی به سیاست­گذاری و تدوین خط مشی­های واقع­بینانه می­کند.