فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه آلودگی هوابه بزرگترین معضل زیست محیطی در کلانشهر ها تبدیل شده است. بر اساس برآورد سازمان بهداشت جهانی (WHO) از هر 10 نفر 9 نفر هوای ناسالم تنفس می کنند. بر اساس این گزارش سالانه بالغ بر 7 میلیون نفر قربانی آلودگی هوا می گردند که هزینه این مرگ و میر 225 میلیارد دلار برآورد شده است. در این تحقیق الگوی پراکنش pm2.5 به عنوان آلاینده اصلی کلانشهر مشهد با استفاده از تحلیل خود همبستگی فضایی مورد بررسی قرار گرفته است. بدین منظور برای یک دوره 5 ساله60 نقشه ماهانه پراکنش pm2.5  ترسیم گردید سپس نقشه های فصلی و سالانه از ترکیب نقشه ها ماهانه بدست آورده شد. با استفاده از آماره محلی موران(LMI) و شاخص گتیس ارد جی (Getis –Ord-Gi) نقاط داغ غلظت ذرات معلق شهر مشهد شناسایی شد. بر اساس یافته های تحقیق نقاط داغ (Hot Spot) با 22.3 درصد از مساحت کل شهر در شرق و جنوب شرق و نقاط سرد (Cold Spot) با 25.5 درصد در شمال غرب مشهد شکل گرفته اند. یک چنین الگویی در مقیاس فصلی نیز وجود دارد. نتایج محاسبات انجام شده بین دو لکه متمایز داغ و سرد نشان داد ، تعداد روزهای ناسالم در نقاط داغ چهار برابر نقاط سرد است. این نسبت در غلظت NO2حدوداً چهار برابر، SO2 سه برابروPM2.5,10 و CO دو برابر بیشتر است. همچنین 21 درصد جمعیت بیشتر، 30 درصد مساحت و تعداد کاربری های صنعتی و خدماتی بیشتر در نقاط داغ نسبت به نقاط سرد بیشتر است. از طرفی برخورداری کمتر از (70 درصد کمتر) پارک ها و فضاهای سبز (62 درصد کمتر) و همچنین ارتفاع 114 متری کمتر بین دو منطقه را می توان در تراکم بالای PM2.5  و شکل گیری نقاط داغ در شرق و جنوب شرق مشهد موثر دانست.