کاربرد مدل سری زمانی برای تخمین میزان بارش ماهانه در استان کرمانشاه
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای سازههای آبی دانشگاه رازی، کرمانشاه
2 دانش آموخته آمار ریاضی، دانشگاه رازی، کرمانشاه
doi
چکیده
پیش بینی فرایندهای آب و هوایی ابزار مناسبی در اختیار مدیران حوضه های مختلف قرار می دهد، تا با در نظر گرفتن این پیش بینی ها، سیاستهای آینده را در جهت بهینه نمودن صرف هزینه ها و امکانات بهره وری حداکثر طرح ریزی کنند. پیش بینی بارش برای اهداف مختلفی نظیر برآورد سیلاب، خشکسالی، مدیریت حوضه آبریز، کشاورزی و ... دارای اهمیت بسیاری است. در این تحقیق، جامعه آماری شامل میزان بارش در ایستگاههای سینوپتیکی استان کرمانشاه، کنگاور، سرپل ذهاب و اسلام آباد غرب میباشد. روش مطالعه به صورت مقطعی و حجم نمونه نیز تمام دادههای میزان بارش طی سالهای 1365 تا 1397 میباشد. به منظور تجزیه و تحلیل دادهها از روش آریما برای برازش مدلسازی سری زمانی و در انتها بعد از آزمون مدلهای موجود بهترین مدل برای پیش بینی میزان بارش تعیین گردید. نتایج بررسیها نشان داد که مدل سری زمانی آریما بهترین کارایی را داشته و روند کاهشی بارش به اندازه 2/0 را خواهد داشت. در بررسیهای حاضر با استفاده از دادههای 32 ساله (97-65) ایستگاه کرمانشاه، اسلام آباد، کنگاور و سرپل ذهاب و همچنین مدلهای سری زمانی اقدام به مدلسازی و پیش بینی بارش گردید. براساس نتایج بدست آمده از نمودارهای خود همبستگی و خود همبستگی جزیی، بهترین مدل برازش شده بر دادهها مدل بود. در نهایت با توجه به تصادفی بودن و همچنین تاخیر زمانی خارج از محدوده صفر براساس باقیمانده خود همبستگی جزیی و باقیمانده خود همبستگی در مدل پیش بینی دادهها کمتر از 05/0 میباشد. پس مدل پیش بینی قابل اطمینان برآورد شد. و براساس مدل برازش شده بارش به اندازه 2/0 روند کاهشی را خواهد داشت.