مقایسه و ارزیابی دقت داده‌های بارش پایگاه کوردکس با داده‌های ایستگاهی(موردکاوی: بارش تابستانه جنوب شرق ایران)

نویسندگان

1 استاد اقلیم شناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، خیابان دانشگاه، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

2 استادیار اقلیم شناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

3 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

4 استاد اقلیم شناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، خیابان دانشگاه، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

doi
چکیده

با توجه به اهمیت بارش لازم است این پارامتر در مناطق مختلف برآورد شود تا امکان برنامه‌ریزی مناسب و ارائه راهکارهای مناسب فراهم شود. در این پژوهش به ارزیابی خروجی های ریزمقیاس گردانی 11 مدل گردش عمومی جو (GCM) بادومدلدینامیکمنطقه­ای RCA4 و  MPI-CSC-REMO2009در پروژه کوردکس در جنوب شرق کشور ایران پرداخته شد. ایستگاه‌های هواشناسی مورد بررسی شامل 6 ایستگاه سینوپتیک (زاهدان، سراوان، ایرانشهر، چابهار، کرمان و بندرعباس) در دوره پایه (2005-1976) با حداقل 40 سال آمار است. جهت ارزیابی دقت مدل­ها نیز از شاخص­های کمی MSE، RMSE، MAE، ER ، R و نمودار تیلور بهره گرفته شد. نتایج نشان داد که مدل­های CanESM2، CSIRO  و NorESM1 دارای خطای کمتری نسبت به سایر مدل­ها هستند که به لحاظ آماری در سطح معنی داری قابل قبولی نیستند. بر خلاف عدم رابطه معنی داری بین داده های بارش و پایگاه کوردکس، دقت داده­های فشار سطح دریا و ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال پایگاه کوردکس در دو مدل CanESM2 و CSIRO مناسب بود.  بنابراین به منظور افزایش دقت شبیه‌سازی بارش در آینده و استفاده از آن در برنامه ریزی‌های کلان، از این دو نیز می توان استفاده کرد. نتیجه امر منجر به افزایش دقت شبیه سازی در سطح 95 درصد شد و همبستگی حدود  9/0 نیز محاسبه گردید. در مجموع به دلیل پیچیدگی فرآیند بارش و تغییرپذیری زیاد آن به ویژه در حاکمیت توده هوای موسمی در دوره گرم سال، می­توان نتیجه گرفت که هیچکدام از مدل جهانی مورد بررسی در پایگاه کوردکس توانایی لازم جهت برآورد بارش را ندارند و برآورد آن عدم قطعیت­های زیادی در بر خواهد داشت و لازم است از مدل­های GCM و ریزمقیاس گردانی مختلف استفاده نمود.