شناسایی و رتبهبندی ریسکهای زنجیره تامین در کتابخانههای دیجیتالی دانشگاههای دولتی شهر تهران بر اساس استاندارد ایزو 31000
نویسندگان
1 گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 گروه علم اطلاعات و دانششناسی دانشگاه علامه طباطبائی؛ تهران؛ ایران.
3 دانشگاه علامه طباطبائی؛ تهران؛ ایران.
doi
10.35050/JIPM010.2022.687چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی و رتبهبندی ریسکهای زنجیره تأمین در کتابخانههای دیجیتال دانشگاههای دولتی شهر تهران بر اساس استاندارد ایزو ۳۱۰۰۰ ویرایش سال ۲۰۱۸ انجام شده است. این پژوهش به لحاظ ماهیت از نوع کاربردی، و روش اجرای آن پیمایشی-تحلیلی با فنون آنتروپی «شانون» برای وزندهی ریسکها و «تاپسیس» فازی برای رتبهبندی ریسکها بوده است. با استفاده از منابع مرتبط و پژوهشهای پیشین، پراهمیتترین ریسکها شناسایی شد که به طراحی پرسشنامهای با پنج مؤلفه و ۱۰۹ گویه انجامید. پایایی پرسشنامه بر اساس ضریب هماهنگی درونی و با استفاده از ضریب آلفای «کرونباخ» توسط نرمافزار SPSS محاسبه شد، و ارزش آنها در هر یک از ابعاد پرسشنامه بزرگتر از مقدار ۰/۹۸ بهدست آمد. تحلیل و سنجش ریسکها با استفاده از فنون ذکرشده انجام شده است. در این پژوهش ریسکهای زنجیره تأمین در پنج بخش (تأمینکنندگان، تولید و مدیریت منابع دیجبتال، توزیع منابع دیجیتال، خدمات به کاربران، و ریسکهای مشترک بین اجزای زنجیره تأمین) مورد ارزیابی قرار گرفته است. در بخش تأمینکنندگان، ۲۴ شاخص ریسک شناسایی شد که شاخص ریسک «تغییرات و بیثباتی در نرخهای ارزی» با ۷۳ درصد بالاترین رتبه را داشت. در بخش تولید و مدیریت منابع دیجیتال، ۲۶ شاخص ریسک شناسایی شد که شاخص ریسک «خطمشی مجموعهسازی منابع دیجیتال» با ۷۳ درصد حائز بالاترین رتبه شد. در بخش توزیع منابع دیجیتال، ۱۹ شاخص ریسک شناسایی شد و شاخص ریسک «امکان ارائه خدمات امانت مبتنی بر وب در کتابخانه دیجیتال» با ۸۴ درصد دارای بالاترین رتبه بود. در بخش خدمات به کاربران، ۲۱ شاخص ریسک شناسایی شد و شاخص ریسک «امکان جستوجو با هر مرورگر درکتابخانه دیجیتال» با ۸۸ درصد بالاترین رتبه را از آن خود کرد و در بخش ریسکهای مشترک بین اجزای زنجیره تأمین، ۱۹ شاخص ریسک شناسایی شد که شاخص ریسک «افزایش قیمت سختافزارهای اجزای زنجیره تأمین به جهت تغییرات نرخ ارز» با ۸۲ درصد بالاترین رتبه را کسب نمود. بر اساس رتبهبندی ریسکها با استفاده از تکنیک «تاپسیس» فازی در زنجیره تأمین کتابخانههای دیجیتال دانشگاههای شهر تهران «ریسکهای مربوط به تأمینکنندگان»، «ریسکهای مشترک بین اجزای زنجیره تأمین»، «ریسکهای مربوط به خدمات به کاربران»، «ریسکهای مربوط به تولید و مدیریت منابع دیجیتال» و «ریسکهای مربوط به توزیع منابع دیجیتال» بهترتیب، رتبه ۱ تا ۵ را از نظر اهمیت کسب کردند.
