مطالعه و ارزیابی طرحوارههای گسیل گرد و خاک در مدل WRF-Chem توفان شرق و جنوبشرق کشور (مطالعه موردی 11 تا 13 آگوست 2018)
نویسندگان
1 گروه علوم زمین، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
2 استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
3 پژوهشگاه هواشناسی و علوم جوّ، گروه آلودگی هوا و شیمی جوّ
4 دانشیار و عضو هیات علمی پژوهشگاه هواشناسی ,و علوم جو
doi
چکیده
درشرق و جنوبشرق ایران وقوع پدیده گردوخاک هرساله موجب بروز خسارات شدید مالی، جانی و زیست محیطی فراوانی میشود که پیشبینی دقیق آن بهمنظور ارائه هشدارهای لازم میتواند خسارات وارده را تا حد امکان کاهش دهد. گزارش کد هوای حاضر 07، 30، 31 و 32 در ایستگاههای همدیدی جنوبشرق ایران از جمله زابل، زاهدان، نهبندان و ایرانشهر بیانگر وقوع توفان است و دید افقی منطقه در مدت زمان وقوع توفان به کمتر از 1000 متر رسید. در این پژوهش با استفاده از دادههای بازتحلیل (ERA5)، برای توفان گردوخاک (11تا 13 آگوست 2018) تحلیل همدیدی و با استفاده از مدل WRF-Chem، و طرحوارههای مختلف گسیل، شبیهسازی انجام شده است. تحلیل الگوی جوی نشان میدهد، در مدت زمان وقوع توفان (حاکمیت بادهای 120 روزه)، با استقرار پرفشار حوالی دریای خزر و ترکمنستان و از سوی دیگر تقویت کمفشار فصلی حرارتی بر روی جنوبشرق ایران، هند و پاکستان و نفوذ هوای خنک از شمال و سپس گرادیانهای شدید دمایی و فشاری منجر به وزش بادهای شدید میشوند. شبیهسازی توفان نشان داد اجرای مدل،آغازگردوخاکاز جنوبشرق و گسیل آن به مناطق شرق رابهخوبیمشخص کرد. نتایج نشان میدهند طرحوارههای گسیل AFWAوGOCART در شبیهسازی گسیل گرد و خاک، سازگاری بیشتری با مشاهدات (تصاویر RGB) دارند؛ اما طرحوارههای SHAO، خطای قابلملاحظهای دارند. طرحواره AFWA، غلظت را بیشتر از مشاهدات شبیهسازی کرد اما روند تغییرات آن تطابق قابلقبولی دارد. طرحواره GOCART، از نظر کمیّت، به مشاهدات نزدیک است اما مقادیر پیشبینی شده توسط مدل عموما کمتر از مقادیر دیدبانی میباشد.