فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اقلیم را می­توان یکی از مهم­ترین موضوعات مرتبط با معماری دانست که اطلاعات آن قبل از طراحی می­تواند در جهت ایجاد آسایش حرارتی کمک شایانی کند. از تبعات عدم توجه به اقلیم در معماری، بناهای نامناسب از لحاظ تامین آسایش حرارتی می­باشد که می­بایستی در آن از سوخت ­فسیلی استفاده شود. همچنین عدم ایستگاه­های همدید و هواسنجی جهت شناخت اقلیم یک منطقه خاص از دیگر مسائلی است که نمی­توان میزان تطابق معماری با اقلیم مورد نظر را بطور دقیق بررسی نمود. در پژوهش حاضر ساخت و شناخت اقلیم یک منطقه از طریق نرم­افزار و میزان همسازی معماری و اقلیم آن، دغدغه پژوهش می­باشد. بنابراین بررسی میزان انطباق بناهای خاک­پناه میمند از اقلیم خود مساله اصلی مقاله تلقی گردید. همچنین شناسایی تاثیرگذارترین متغیرهای اقلیمی بر شکل­گیری بناهای روستای میمند از لحاظ آسایش حرارتی به عنوان هدف اصلی پژوهش انتخاب شد. برای تحقق هدف، از روش تحقیق پژوهش موردی بر پایه اندازه­گیری­های میدانی کمک گرفته شد و از نرم­افزار تخصصی به عنوان روش جمع­آوری اطلاعات استفاده گردید. همچنین از نمودارهای حاصله از نرم­افزار به عنوان ابزار تجزیه و تحلیل داده­ها استفاده گردید. لازم به ذکر است که روستای میمند به عنوان نمونه موردی انتخاب شد و مطالعات میدانی در روزهای 11، 12 و 13 مرداد سال 1398 انجام گرفت. متغیرهای درجه­حرارت و رطوبت نسبی توسط دستگاه ثبت داده حصول یافت و سپس اقلیم روستای میمند در طی دوره آماری 1991-2019 در نرم­افزار متانورم ساخته شد. سپس خروجی آن و بطور خاص اطلاعات درجه حرارت و رطوبت نسبی با داده­های کلی ایستگاه همدید شهر بابک و همچنین خروجی دستگاه ثبت داده جهت صحت­سنجی مقایسه و کنترل شد. پس از صحت­سنجی اطلاعات نرم­افزار متانورم، فایل EPW اقلیم روستای میمند وارد نرم­افزار کلایمیت­کانسولتنت گردید. نتایج نشان داد که بیشترین متغیر تاثیرگذار اقلیمی بر شکل­گیری بناهای خاک­پناه میمند، مولفه درجه حرارت می­باشد و حداکثر تطابق معماری روستای میمند با اقلیم آن از نظر آسایش حرارتی در بخش­های شکل پلان و تناسبات، شاکله بنا، مصالح و جرم حرارتی، نسبت بازشو به دیوار، ضخامت جداره­ها و سایه­بان­های قابی­شکل بود. کمترین میزان توجه در جهت­گیری بناها نسبت به تابش خورشید بود که احتمالا به دلایل بافت طبیعی روستا شکل گرفته است. همچنین بناهایی که بطور همزمان دارای جهت­گیری جنوبی و یا جنوب شرقی نسبت به تابش خورشید، قرارگیری در تراز ارتفاعی میانی توپوگرافی، شاکله مربعی پلان و عمق حداکثری نفوذ بنا در خاک بودند، به عنوان همسازترین بناها با اقلیم از نظر آسایش حرارتی انتخاب شدند. به عنوان یک نتیجه­گیری کلی می­توان اذعان نمود که بناهای خاک­پناه روستای میمند از جنبه­های متعددی با اقلیم خود مطابقت دارد که نتیجه آن آسایش حرارتی در دوره­های زمانی سال می­باشد و در نهایت راهکارهای معماری همساز با اقلیم آن می­تواند الگویی برای معماری معاصر دیگر مناطق مشابه اقلیم میمند باشد.