بررسی رخداد تغییر اقلیم و تأثیر آن بر فنولوژی و عملکرد گندم دیم در منطقه غرب و شمال غرب ایران
نویسندگان
1 گروه آموزشی جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 دانشگاه اصفهان
3 موسسه تحقیات کشاورزی دیم سرارود، کرمانشاه، ایران
4 موسسه تحقیقات دیم ـ آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه، ایران
doi
چکیده
در این مطالعه اثر تغییر اقلیم بر فنولوژی (مرحله گلدهی) و عملکرد گندم در غرب و شمال غرب کشور بررسی شده است. ابتدا رخداد تغییر اقلیم برای دوره پایه (2018-1988) در منطقه با استفاده از دو آزمون من-کندال و Estimator slop sen's ارزیابی شد نتایج نشان داد که در غرب و شمال غرب کشور متوسط دمای سالانه دارای روند افزایشی به میزان 2 درجه سانتیگراد، و همچنین متوسط بارندگیها سالانه دارای روند کاهشی به میزان 38 درصد میباشد. در ادامه هم با کوچک مقیاس سازی آماری دادههای خروجی مدل CCSM4 به وسیله نرم افزار LARS WG ، پارامترهای اقلیمی بیشینه دما، کمینه دما و بارندگی منطقه تحت سناریوی RCP4.5 در افق سالهای 2019 تا 2039 شبیه سازی شد. سپس پیشبینی طول مرحله گلدهی و میزان عملکرد با استفاده از مدل رگرسیون چندگانه خطی بدست آمد انتخاب مدل براساس شاخص R-Square بود که شاخص(R-Square) یا ضریب تبیین مدل برای پیشبینی عملکرد 83 ٪ بوده و ضریب تبیین (R-Square) مدل برای پیشبینی فنولوژی 94 ٪ بود. یافتهها نشان داد که در غرب و شمال غرب کشور دوره آتی، متوسط درجهحرارت در تمامی ماههای سال افزایشی بین 5/2 تا 5/3 درجه سانتیگراد تا پایان سال 2039 خواهد داشت. همچنین تحت شرایط تغییر اقلیم در آینده طول مرحله گلدهی 18 روز کوتاهتر خواهد شد و عملکرد دانه گندم 35 درصد افزایش خواهد یافت.