بررسی ارتباط متغیرهای اقلیمی و سطح آبدار تالاب جازموریان با استفاده از پردازش تصاویر ماهواره‏ای

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری سازه‏های آبی، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
چکیده

بهره‏برداری بی‏رویه از منابع آبی، مدیریت نامناسب آب، خشکسالی و افزایش تقاضا، تاثیر قابل ملاحضه‏ای بر وضعیت تالاب فصلی جازموریان داشته است. همزمان با کاهش سطح آبدار تالاب، سطح مرطوب آن خشک و پوشش گیاهی مشرف به تالاب ضعیف و در نهایت خاک تالاب مستعد تولید ریزگرد می‏شود. بررسی وضعیت کمی سطوح آبدار تالاب در گذشته و ارتباط آن با متغیرهای اقلیمی در احیا و نگهداری تالاب نقشی مهمی دارد. در این مطالعه سطح آبدار تالاب فصلی جازموریان طی سال‏های 1365 الی 1396 با استفاده از تصاویر ماهواره‏ای سری لندست (سنجنده‌های  MSS، TM، ETM+ و OLI) مورد بررسی قرار گرفت. پس از انجام پردازش‏های لازم بر روی تصاویر ماهواره ای، سطح آبدار تالاب استخراج شد. نتایج مطالعه نشان داد که تالاب جازموریان فصلی است که معمولاً از اواسط زمستان تا اوایل بهار آبگیری می‏شود و در اواخر بهار تا اوایل تابستان به طور کامل خشک می‏شود. با بررسی سطوح آبدار در ماه‏های مختلف طی دوره مورد بررسی، مشخص شد که تالاب طی فصل زمستان بهترین وضعیت خود را از لحاظ آبگیری تجربه کرده است. نتایج مطالعه طی دوره مورد بررسی نشان داد که بارش متوسط اطراف تالاب نسبت به دبی وردی به تالاب از سمت رودخانه های هلیل و بمپور تاثیر بیشتری در آبگیری تالاب داشته است. همچنین جریا‏ن‏های سیلابی قابل توجه در رودخانه های هلیل و بمپور نیز سبب آبگیری تالاب شده‏اند. علاوه بر این در دوره مورد بررسی بر اساس 62 سری داده مشاهداتی (46 سری داده جهت پیش بینی رابطه و 16 سری داده جهت صحت سنجی رابطه) و با به کارگیری نرم افزار SPSS،  یک رابطه چند جلمه‏ای نمایی بر حسب متغیرهای فوق الذکر برای پیش بینی سطح آبدار  ارائه شد که می‏توان در برنامه‏ریزی مدیریت و احیای تالاب از آن بهره جست.