تأثیر خشک‌دارها بر تغییرات کربن آلی خاک معدنی جنگل‌های اوری (Quercus macranthera C.A. May) شمال کشور

نویسندگان

1 استادیار، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران

2 دانشیار، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران

3 مربی پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران

4 دانشیار، بخش تحقیقات جنگل، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

5 دکتری جنگداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران

doi
10.30466/jfrd.2023.54573.1656
چکیده

هدف اصلی این پژوهش تعیین مقدار اثرگذاری خشک­دارها بر ­­تغییرات مقادیر کربن آلی خاک معدنی زیر بستر آنهاست. این پژوهش در قطعات نمونه دائمی 400 مترمربعی انجام شد. در داخل هر قطعه­نمونه در بستر زیرین خشک­دارهای با ارتفاع بیش از 5/1 متر و قطر برابرسینه یا قطر میانی بیش از 5/7 سانتی­متر، تجمعات آلی حاصل از پوسیدگی بافت­های چوبی برداشت شده و بعد از کنار زدن لایه آلی مذکور، لایه معدنی خاک تا عمق 10 سانتی­متر نمونه­برداری و به محیط آزمایشگاه منتقل شد. نتایج آزمون کروسکال­والیس نشان داد که مقادیر کربن آلی خاک بستر زیرین خشک­دارهای گونه­های مختلف با انواع فرم و درجات مختلف پوسیدگی دارای تغییرات معنی­داری است. به­تبع آن، نتایج آزمون ناپارامتریک پرمانوآ دوطرفه نیز نشان داد که اثرهای متقابل فرم، گونه و پوسیدگی خشک­دارها در رویشگاه­های مورد پژوهش به­صورت جفتی بر مقادیر کربن آلی خاک معدنی بستر زیرین خشک­دارها معنی­دار نبود. نتایج آزمون اسپیرمن نیز نشان داد که مقادیر کربن آلی، عناصر غذایی و ماده آلی بین زیربستر آلی و لایه معدنی خاک خشک­دارها دارای تغییرات مستقلی از یکدیگر بود (05/0<P) و بین مقادیر کربن آلی و مقدار نیتروژن کل در لایه معدنی خاک ارتباط معنی­داری مشاهده شد (01/0>P).