ترسیم و تحلیل ساختار شبکه مفاهیم حوزه امنیت اطلاعات

نویسندگان

1 پژوهشکده علوم اطلاعات؛ پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)؛ تهران؛ ایران.

2 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران

3 دانشگاه آزاد اسلامی؛ واحد علوم و تحقیقات؛ تهران، ایران؛

4 دانشگاه آزاد اسلامی؛ واحد علوم و تحقیقات؛ تهران، ایران؛

5 دانشگاه آزاد اسلامی؛ واحد تهران جنوب؛ تهران، ایران؛

doi
10.52547/jipm.37.2.473
چکیده

امروزه با گسترش خدمات وب ‌معنایی نیاز موتورهای جست‌وجو به شبکه‌های مفهومی و هستی‌نگاری‌های دامنه جهت استنتاج و استدلال منطقی از پرسش‌های کاربران و همچنین، بازیابی بهینه (دقیق و مرتبط) رو به فزونی است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی است و با هدف تحـلیـل ساختار شبکه ‌مـفاهیـم حـوزه امنیت ‌اطلاعات انجـام، و ساختار دامنه آن از طریق روش‌‌های ترکـیـبـی هم‌رخـدادی‌ واژگـان و تحلیل شبکه‌های اجتماعی کشف شد. جامعه آماری این پژوهش متشکل از ۱۰۲۲۷ مدرک علمی در حوزه امنیت اطلاعات اعم ‌از کتاب‌ها، مقالات ‌مجلات و مـقالات ‌همــایش‌ها در سـطـح بیــن‌الــملل و بر‌گرفته از پایگاه ‌استنادی «اسکوپوس» و «وبگاه علوم» طی سال‌های ۲۰۱۳- ۲۰۱۷ است. برای پیش‌پردازش کلید‌واژه‌ها و ابر‌برچسب‌ها از نرم‌افزار «زوترو»، جهت تطبیق آن‌ها با واژه‌نامه‌های امنیت ‌اطلاعات و علوم کامپیوتر از نرم‌افزار «اکسل» و جهت مصورسازی و تحلیل شبکه‌های موضوعی از «وی‌اُاِس‌ویوِر» و «گفی» استفاده شده ‌است. با بررسی ۱۹۶۴۸ کلید‌واژه و ابر‌برچسـب، ۲۰۷ کلیـدواژه با توجه به آخرین نسـخه واژه‌نامه امنیت اطلاعات استخراج شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که این شبکه ۱۴ خوشه دارد: ۵ خوشه آن بالغ، ۷ خوشه نیمه‌بالغ و ۲ خوشه نابالغ هستند و به‌طور کلی، شبکه ‌مفهومی حوزه امنیت ‌اطلاعات از انسجام و تراکم خوبی برخوردار است. مفاهیم «امنیت» و «امنیت ‌اطـلاعـات»، «سیــستـم‌های‌ اطلاعاتی»، «حریـم ‌خصـوصی»، «اطـلاعـات»، «ارتباطات از راه ‌دور»، «رمـز‌نـگاری» و«رمـز‌گذاری»، «احراز ‌هویت»، «امنیت‌ سایبری»، «شبکه»، «پردازش ‌ابری»، «حملات ضد‌ امنیتی»، «کنترل دسترسی‌ها»، «سیستم‌های تشخیص‌ نفوذ»، «پروتکل‌های ‌امنیت»، «ریسک»، «مدیریت ‌ریسک و چارچوب‌های آن»، و «قرارداد‌ها و توافقات سطح ‌دسترسی»، از مهم‌ترین مفاهیم این شبکه و دارای بالاترین میزان مرکزیت بینابینی در شبکه هستند. نحوه ارتباطات و پیوندهای درونی آن‌ها با­ همدیگر از نوع مستقیم است.