تأثیر وضعیت آمادگی بدنی و جنسیت بر پاسخ دستگاه قلبی تنفسی به فعالیت واماندهساز در محیط با آلودگی هوا
نویسندگان
1 . استادیار، گروه بیومکانیک ورزشی و رفتار حرکتی، دانشکدۀ علوم ورزشی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 . استاد، گروه بیماریهای قلب و عروق، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی اصفهان، اصفهان، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکدۀ علوم ورزشی ، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
4 . استاد، گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکدۀ علوم ورزشی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
doi
10.22059/jsb.2020.290267.1363چکیده
شواهد حاکی از آن است که آلودگی هوا در جوامع صنعتی با مرگومیر ناشی از بیماریهای قلبی تنفسی همراه است، اما اطلاعات اندکی در خصوص تأثیر وضعیت آمادگی بدنی و جنسیت وجود دارد. هدف مطالعۀ حاضر تعیین اثر وضعیت آمادگی بدنی و جنسیت بر شاخصهای قلبی تنفسی شامل درصد اشباع هموگلوبین از اکسیژن (2SPO)، حاصلضرب دوگانه (DP) و شاخصهای اسپیرومتری (FVC،1FEV، FVC / 1FEVوPEF) متعاقب فعالیت واماندهساز در هوای آلوده بود. در یک طرح نیمهتجربی، 120 مرد و زن (هشت گروه) 40 تا 55 ساله، بهطور تصادفی به چهار گروه تجربی (زن فعال، مرد فعال، زن غیرفعال و مرد غیرفعال) ساکن محیط آلوده و چهار گروه کنترل (زن فعال، مرد فعال، زن غیرفعال و مرد غیرفعال) ساکن محیط غیرآلوده تقسیم و با یکدیگر مقایسه شدند. آنوا دوطرفه نشان داد که آلودگی هوا موجب افزایش 5/29 درصدی DP میشود، درحالیکه کاهش شدید FVC، ،1FEV بهترتیب به مقدار 87/16و4/21 درصدی سطوح استراحتی را در پی دارد. در پی انجام فعالیت بدنی، افزایش 31/26 درصدی مقادیر DP در مردان و زنان غیرفعال محیط آلوده در مقایسه با گروههای کنترل رخ میدهد. علاوهبر این، جنسیت نیز بهترتیب افزایش 14/12و63/7 درصدی سطوح استراحتی DPو FVC / 1FEVدر مردان را بهدنبال دارد. براساس این یافتهها، قرارگیری در معرض آلودگی هوا بار وارده بر قلب و اکسیژن مصرفی میوکارد را افزایش میدهد و این وضعیت در زنان برجستهتر است. اگرچه، آمادگی بدنی موجب تعدیل این شاخصها در محیط آلوده میشود، مهارکننده نیست.