تأثیر سواد دیجیتال بر مصرف محتوای دیجیتال در بین دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شهید باهنر کرمان
نویسندگان
1 بخش علم اطلاعات و دانششناسی؛ دانشگاه شهید باهنر کرمان؛ کرمان، ایران؛
2 پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)؛ تهران، ایران؛
3 بخش علم اطلاعات و دانششناسی؛ دانشگاه شهید باهنر کرمان؛ کرمان، ایران؛
doi
10.52547/jipm.37.2.641چکیده
زندگی در دنیای امروز بدون دسترسی به اطلاعات امکانپذیر نیست. اطلاعات و فناوریهای مربوط به آن تمامی زوایای زندگی را در عصر حاضر دربرگرفته است. هدف این پژوهش سنجش سواد دیجیتال و مصرف محتوای دیجیتال و بررسی رابطه بین آنها در بین دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شهید باهنر کرمان در سال تحصیلی ۹۸-۹۹ است. این پژوهش از حیث هدف کاربردی و از نظر نحوه گردآوری دادهها توصیفی از نوع پیمایشی است. با توجه به تعداد افراد جامعه آماری (نزدیک به ۶۰۰۰ نفر)، تعداد ۳۶۰ نفر از افراد جامعه بر اساس جدول «کوکران»، به روش تصادفی ساده بهعنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری دادهها از دو پرسشنامه استفاده شده است که اولی ترجمه پرسشنامه استاندارد «دانشگاه داندی» است و برای انجام پژوهشی با مضمون سواد دیجیتال تهیه شده بود و پرسشنامه دوم، محققساخته است و با همکاری اساتید مجرب و صاحبنظر در این زمینه تدوین شده است. پایایی پرسشنامهها با استفاده از روش آلفای «کرونباخ» محاسبه شد و نتیجه حاکی از آن است که هر دو از پایایی بالایی برخوردارند. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که تمامی مؤلفههای سواد دیجیتال، یعنی همکاری و بهاشتراک گذاشتن محتوای دیجیتال، یافتن اطلاعات، ارزیابی کیفی اطلاعات (تعامل آنلاین و ابزارهای آنلاین)، مدیریت اطلاعات و اطلاعرسانی، و درک و مشارکت در فعالیتهای دیجیتال در بین دانشجویان تحصیلات تکمیلی «دانشگاه شهید باهنر کرمان» در حد متوسط است. همچنین، چهار مؤلفه مصرف محتوای دیجیتال شامل زیرساختها، سطح دسترسی و بازیابی، میزان مصرف محتوای دیجیتال، و قالبها در سطح متوسط و مؤلفه مدیریت مصرف پایینتر از حد متوسط قرار دارند. نتایج پژوهش همچنین، نشان میدهد که بین مؤلفههای درک و مشارکت در فعالیتهای دیجیتال، یافتن اطلاعات، همکاری و بهاشتراک گذاشتن محتوای دیجیتال، مدیریت اطلاعات و اطلاعرسانی با میزان مصرف محتوای دیجیتال رابطه افزایشی (مستقیم) و معنادار وجود دارد. اما بین مؤلفه ارزیابی کیفی اطلاعات (تعامل آنلاین و ابزارهای آنلاین) و میزان مصرف محتوای دیجیتال رابطه معناداری وجود ندارد.