بررسی پایداری منابع آب در حوضه زاینده رود با استفاده از شاخص‌های پایداری و مدل‌های GMS و LARS-WG (آبخوان نجف آباد)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ‍آب و هواشناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی ،واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران

2 استاد، گروه جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی واحدعلوم و تحقیقات تهران، ایران

3 استاد، گروه جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی واحدعلوم و تحقیقات تهران، ایران

4 استاد، گروه جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی واحدعلوم و تحقیقات تهران، ایران

5 استادیار، گروه آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، ایران

doi
چکیده

استفاده بی‌رویه از منابع آب سطحی و زیرزمینی این منابع را در معرض خطر قرار داده و از این رو مدیریت منابع آب به خصوص آبهای زیرزمینی در مناطق خشک و نیمه خشک از اهمیت خاصی برخوردار است. ی. در پژوهش حاضربرای بررسی پایداری منابع آب در این منطقه ازدو شاخص آب در دسترس (WAI) و تنش آبی(WSI) استفاده شده است. نتایج دو شاخص نشان‌دهنده عدم تعادل در عرضه و تقاضا بوده و در نهایت گویای تنش آبی شدید در محدوده مذکور می‌باشد. سپس با استفاده مدلGMS خشکسالی های آبهای زیرزمینی در دشت نجف آباد در طی سالهای 1389 تا 1393مورد ارزیابی قرار گرفت و شرایط کنونی این دشت را با استفاده مدل LARSWG برای 30 سال آینده از خروجی مدل HADCM3-A2 برای تولید سناریوهای اقلیمی منطقه در دوره ۲۰4۰-۲۰۱۱ استفاده شد.بارندگی در دوره آتی به طور متوسط 34 درصد کاهش و دمای سالانه به طور متوسط 38درصد افزایش را نشان داد. به منظور برنامه ریزی بهتر برای منبع آب زیرزمینی،سه سناریو ادامه بهره برداری با وضع موجود به منظور بررسی تاثیر تغییر اقلیم بر سطح وبیلان آبخوان دشت نجف آباد برای ۲۰،۱۰ و ۳۰ سال آینده بررسی شد. نتاج نشان داد که ذخیره آبخوان بتدریج در طی این سالها کم خواهد شدو بیشترین تاثیر افت در آبخوان در قسمت مرکزی و جنوبی منطقه است که دارای بیشترین چاه ها با حجم برداشت ۸۰۰ میلیون متر مکعب می باشد و افت حدود ۵۰ متر را در آبخوان نشان داد.. هم‌چنین نتایج بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد، در ارزیابی‌های انجام شده در تحقیقات گذشته، صحت‌سنجی شاخص‌ها صورت نگرفته است. از این رو در این تحقیق برای نخستین بار از نتایج مدل‌سازی به کمک نرم‌افزار GMS در جهت صحت‌سنجی شاخص‌های مورد بررسی استفاده شد. به عبارت دیگر آیا نتایج مدل‌سازی نتیجه شاخص‌ها را تایید می‌کند یا خیر.