شناسایی توزیع زمانی و مکانی نمایههای جوی فرین در استان مازندران
نویسندگان
1 کارشناس ارشد هواشناسی، اداره کل هواشناسی مازندران، ساری، ایران
2 دانشجوی دکتری اقلیمشناسی، اداره کل هواشناسی مازندران، ساری، ایران
3 استاد یار- پژوهشکده هواشناسی
4 کارشناس ارشد ریاضی کاربردی ، اداره کل هواشناسی مازندران، ساری، ایران
5 دکتری اقلیمشناسی، اداره کل هواشناسی مازندران، ساری، ایران
doi
چکیده
دیدبانی جهانی در سالهای اخیر تغییرات قابل ملاحظهای را در رفتار و ویژگیهای پدیدههای جوی فرین نشان میدهد. موقعیت خاص جغرافیایی، توپوگرافی و تنوع در رخداد سامانههای جوی در استان مازندران هر ساله سبب وقوع تعدادی از پدیدههای فرین میشود. در سالهای اخیر تعداد و شدت آنها در استان افزایش یافته است. در این تحقیق از آمار روزانه دما و بارش در 15 ایستگاه همدیدی استان به منظور شناسایی توزیع زمانی و مکانی رخداد فراسنجهای فرین استفاده شد. از ایستگاههای بابلسر و رامسر با دارابودن آمار بلندمدت (2017 – 1971)، جهت بررسی روند تغییرات نمایههای فرین دما و بارش استفاده شد. روند نمایههای دمایی نشان داد که طول مدت گرما، تعداد روزهای تابستانی و شبهای حارهای به طور خیلی چشمگیر افزایش و اختلاف دمای بیشینه و کمینه روزانه به طور چشمگیری کاهش یافته است و تغییر معنیداری در روند نمایههای بارش در هیچ یک از این دو ایستگاه مشاهده نشد. بررسی نمایههای فرین فراسنج دما روشن کرد که فراوانی روزهای یخبندان در نواحی مرتفع بیشتر است و روزهای یخی در نواحی ساحلی- جلگهای بهندرت روی میدهد. نمایههای حداقل دمای روزانه، روزها و شبهای سرد با افزایش ارتفاع در استان رابطهی مستقیمی دارند. میانگین دماهای بیشینه و تعداد روزها و شبهای گرم در نواحی ساحلی- جلگهای شرق استان بیشترین مقدار را دارد و به سوی نواحی مرتفع و غربی استان کاهش مییابد. دامنه تغییرات شبانهروزی دما در نواحی کوهستانی بیشترین مقدار را داراست. بنابراین نمایههای دمای بیشینه در مناطق شرقی استان و نمایههای دمای کمینه در ارتفاعات استان سهم بیشتری دارند و توزیع دما در استان مازندران با توپوگرافی منطقه همخوانی مناسبی دارد.بررسی نمایههای بارندگی روشن کرد که از نواحی ساحلی- جلگهای غرب استان به سمت ارتفاعات و شرق استان، از میزان و شدت بارشها کاسته میشود.در بررسی نمایههای فصلی کمترین دمای کمینه در تمام فصول ایستگاه بلده میباشد.