فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تاوه پیرا قطبی شکل غالب دینامیکی گردش زمستانه در پوش سپهر پایین و بخش میانی و بالایی وردسپهر است که وجود بادهای شدید در لبه بیرونی و پایین بودن دما در نواحی داخلی از مهمترین مشخصه‌های آن می‌باشد. در این پژوهش، با انتخاب یک دوره آماری 30 ساله از 1986 تا 2015 و استفاده از داده‌های فشار سطح متوسط دریا و ارتفاع ترازهای مختلف فشاری، ابتدا موقعیت مرکز تاوه پیراقطبی در نیمکره شمالی در دو ماه ژانویه و جولای به عنوان ماه‌های به ترتیب سرد و گرم سال تعیین شد. در ادامه برای بررسی اثر تاوه پیراقطبی یر بارش‌های جنوبغرب ایران، بارش شدید باران در 29 اکتبر 2015 بررسی شد. نتایج نشان داد که در ماه گرم، مرکز تاوه در روی کلاهک قطبی قرار دارد و سطح بیشتری را نیز پوشش میدهد. در ماه سرد، ناوه‌های این سامانه در راستای نصف‌النهاری به سوی استوا گسترش یافته است. در حالت موردی 29 اکتبر 2015 نیز دیده شد که یک ناوه ارتفاع از تاوه پیراقطبی به شرق دریای مدیترانه امتداد یافته است. در اثر حرکت چرخندی شرق ناوه ارتفاع تراز میانی، حرکت بالاسوئی در روی عراق و غرب ایران ایجاد شده است. این شرایط سبب ایجاد واگرائی در ترازهای فوقانی و همگرائی در ترازهای زیرین شده و در نتیجه مطابق با معادله گرایش فشار، فشار درسطح زمین در این منطقه کاهش یافته و یک سامانه کم فشار دینامیکی تشکیل شده است. این مکانیسم نقش تاوه پیراقطبی را در سامانه کم فشار شرق دریای مدیترانه آشکار کرد. بعلاوه فرافت نم نویژه از عرضهای جنوبی همراه با حرکت بالاسوی شدید، سبب فراهم نمودن بارشهای همرفتی شدید در مناطق غرب و جنوبغرب ایران شده است.