در دفاع از برهان غایتانگارانۀ تنظیمِ ظریفِ کیهانی تبیین غایتانگارانة جهان و تبیینهای رقیب آن
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه صنعتی شریف، دانشکدة فلسفۀ علم
2 دکترای فلسفۀ علم و فنّاوری، دانشگاه تربیت مدرس تهران (نویسندة مسئول)،
doi
چکیده
از جنجالیترین و کانونیترین بحثهای بینرشتهای در حوزههای علم و دین، و الاهیات طبیعی (/ عقلی) معاصر، برهان غایتانگارانه یا «برهان مبتنی بر غایتمندی» بر وجود خداوند است. در این مقاله ضمن تحلیل، نمونه شاخصی از این برهان، با عنوان: «برهان غایتانگارانه تنظیم ظریف کیهانی (برهان)» (با تقریر ویلیام لین کریگ)، به نقد تبیینهای رقیب میپردازیم و از ارجحیت «برهان» در برابر تبیینهای طبیعی رقیب- تبیینهای (الف) دیگر انواع حیات؛ (ب) جهانهای بسیار(/چندگانه)؛ (ج) شکستِ تقارنی خودبهخودی- دفاع میکنیم. اگر استدلالهای ارائه شده درست و قانعکننده باشد، «غایتانگاری خداباورانه» از «طبیعتگرایی خداناباورانه» در بهدست دادن برترین تبیین بر «وضعیت ریزتنظیمِ جهان» ارجح است و راه «خداناباوری» در دفاع از معقولیتاش در چارچوبۀ روششناسی طبیعتگرا هموار نیست.
