فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سال‌های اخیر، کاربرد گونه نوشتاری غیررسمی زبان فارسی به‌دلیل گسترش روزافزون فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی و تمایل کاربران به نزدیک کردن زبان نوشتار به گفتار رشد چشمگیری داشته‌ است. با وجود این، ابزارهای پردازش این گونه زبانی به‌میزان لازم توسعه داده نشده است. تحلیلگرهای تصریفی از جمله ابزارهایی است که در پردازش زبانی کاربرد وسیعی دارد و تاکنون برای گونه غیررسمی طراحی و پیاده‌سازی نشده است. با توجه به این‌که گونه نوشتاری غیررسمی در کنار واژگان و قواعد صرفی و نحوی مختص ‌به‌خود، در بخشی از واژه‌ها و ساختارها با گونه رسمی مشترک است، در این پژوهش با پوشش فارسی رسمی و غیررسمی اولین ابزار تحلیل تصریفی فارسی معاصر برای همه اقسام واژه توسعه داده شده و تلاش شده همه ساختارهای تصریفی واژه‌های فارسی غیررسمی پوشش داده شود. این ابزار به‌صورت قاعده‌مند و مستقل از بافت و با بهره‌گیری از مبدل حالت محدود، پی‌بست‌ها و وندهای تصریفی رسمی و غیر‌رسمی را در واژه‌های زبان شناسایی و تحلیل کرده، ستاک‌های رسمی و غیررسمی را نیز استخراج می‌کند. به‌منظور پوشش دادن تمام ساخت‌ها و حالت‌های تصریفی، با توجه به رویکرد مستقل از بافت، الگوریتم برای هر واژه، تمام خوانش‌ها و معانی گوناگونی را که می‌تواند بسته به قرارگیری در بافت‌های گوناگون داشته‌ باشد، تحلیل و ارائه می‌کند. به‌منظور استخراج و بررسی واژگان و قواعد تصریفی و نگارشی گونه غیر رسمی، پیکره فارسی معاصر از سیاق‌ها و زیرسیاق‌های گوناگون این گونه زبانی تهیه شده و در طراحی و آزمون تحلیلگر مورد استفاده قرار گرفت. آزمون تحلیلگر با استفاده از ۱۷۸۶ واژه یکتای استخراج‌شده از پیکره، نتیجه ۹۶/۶۷ درصد را در معیار اف به‌دست داده است. از این ابزار می‌توان در انواع تحلیل‌ها و کاربردهای پردازش رایانه‌ای زبان فارسی و همچنین در آموزش فارسی، به‌ویژه محاوره فارسی به غیر فارسی‌زبانان استفاده کرد.