بازشناسی الگوی اسپکتروسکوپی فرو سرخ نزدیک برای تفکیک غیر مخرب پرتقال‌ها بر اساس شاخص مزه

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشگاه شهید بهشتی

3 موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی

4 دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22067/jam.v5i1.28211
چکیده

در سال‌های اخیر، کاربرد اسپکتروسکوپی فروسرخ نزدیک (NIR) به عنوان یک روش غیرمخرب در ترکیب با روش‌های شیمی‌سنجی به منظور ارزیابی کیفیت محصولات کشاورزی و غذایی به طور گسترده‌ای مورد توجه قرار گرفته است. در روش‌های شیمی‌سنجی، آنالیزهای کیفی موضوعات مهمی هستند که می‌توانند به مسئله بازشناسی الگو نسبت داده شوند. در این پژوهش، توانایی روش‌های بازشناسی الگو در ترکیب با اسپکتروسکوپی NIR بازتابی به منظور تفکیک غیر مخرب مزه پرتقال‌ها بررسی شد. برای این منظور، روش‌های بازشناسی الگوی نظارت‌نشده و نظارت‌شده، خوشه‌بندی سلسله مراتبی (HCA) و مدل‌سازی مستقل نرم شباهت‌های طبقه (SIMCA)، به ترتیب برای امکان‌سنجی تفکیک واریته‌های پرتقال و طبقه‌بندی (بر اساس مزه آنها) بر پایه اطلاعات طیفی محدوده‌ nm 1650- 930 استفاده شدند. آنالیزهای کیفی نشان داد که طیف‌های NIR واریته‌های پرتقال به خوبی با بازشناسی الگوی نظارت‌نشده HCA خوشه‌بندی شدند. هم‌چنین، بازشناسی الگوی نظارت‌شده SIMCA برای طیف‌های NIR پرتقال‌ها نتایج عالی طبقه‌بندی واریته‌ بر اساس شاخص BrimA را در سطح احتمال 5 درصد در بر داشت (دقت طبقه‌بندی 57/98 درصد). هم‌چنین، طول موج‌های nm 5/1047، nm1502، و nm1475 سهم بیش‌تری نسبت به سایر طول موج‌ها در تفکیک دو طبقه بر عهده داشتند. نمونه‌های دارای مقدارهای یکسان شاخص BrimA نیز به‌درستی با دقت طبقه‌بندی بالا (45/95 درصد) در سطح احتمال 5 درصد طبقه‌بندی شدند. قدرت تفکیک طول موج‌های nm 1475، nm1583، و nm 75/1436 برای دستیابی به این طبقه‌بندی بسیار بیش‌تر از سایر طول موج‌ها بود. بنابراین، اسپکتروسکوپی NIR بازتابی در ترکیب با روش‌های بازشناسی الگو می‌تواند برای تشخیص سایر ویژگی‌های مزه نیز به‌کار رود.