فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بارش یکی از متغیرهای هواشناسی است که مقدار آن در زمان و مکان از تغییرات زیادی برخوردار است و بر بسیاری از پدیده‌ها و رویدادها در زمینه‌های کشاورزی، محیط‌زیست، منابع ‌طبیعی، فعالیت‌های بشری  مؤثر است. لذا با توجه به تأثیرپذیری انسان و محیط‌زیست از بارش، می‌بایست هرگونه تغییر در این عوامل در طول زمان مورد بررسی قرار گیرد. از روش‌های مرسوم جهت بررسی روند در سری داده‌ها، استفاده از آزمون من‌کندال می‌باشد. در صورتی‌که سری داده‌ها متشکل از وقایعی با شدت‌ها و مقادیر مختلف می‌باشد،  لازم است تا دهک‌ها یا صدک‌های سری به منظور تغییر احتمالی مورد بررسی قرارگیرد. بنابراین در این پژوهش، در کنار آزمون من‌کندال و رگرسیون خطی معمولی، از روش رگرسیون چندک نیز  برای بررسی روند فصلی و سالانه بارش در ایستگاه سینوپتیک هاشم‌آباد گرگان در طول سال‌های ۱۳۹۶-۱۳۶۳ (۲۰۱۷-۱۹۸۴ میلادی) استفاده گردید. نتایج آزمون من‌کندال حاکی از وجود روند کاهشی معنی‌دار بارش تنها در فصل بهار می‌باشد. بررسی مقایسه‌ای نتایج روش‌های من-کندال و رگرسیون خطی معمولی نشان می‌دهد که هر دو روش جهت تغییرات را به طور مشابه نشان می‌دهند اما بزرگی تغییرات در روش من-کندال بیشتر از روش رگرسیون خطی می‌باشد.  نتایج رگرسیون چندک نشان می‌دهد که تمام چندک‌ها در یک سری زمانی، از شیب یکسانی تبعیت نمی‌کند و حتی ممکن است در یک سری، برخی چندک‌ها دارای شیب افزایشی و برخی دارای شیب کاهشی باشند. همچنین نتایج نشان داد که از نظر معنی‌داری شیب، در فصل بهار، چندک‌های میانی شیب کاهشی ولی در فصل‌ تابستان، چندک‌های بالایی شیب افزایشی دارند. در فصل پاییز چندک‌های پایینی دارای روند کاهشی و در فصل زمستان چندک‌های میانی روند کاهشی، اما چندک‌های بالایی روند افزایشی  دارند و همچنین در سری سالانه بارش، چندک‌های پایینی دارای شیب کاهشی بارش می‌باشند که به طور کلی می‌توان اظهار داشت که بر ترسالی‌های شدید و خشکسالی‌های شدید افزوده شده است.