فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

علم آزاد بستر و سازو‌کاری است که علم یا دستاوردهای علمی از ابتدا تا انتها به‌صورت شفاف مدیریت شوند و در دسترس همه اقشار جامعه قرار گیرند. این مفهوم مؤلفه بسیاری از داده پژوهشی آزاد، ارتباطات علمی آزاد، و دسترسی آزاد را پوشش می‌دهد و با توجه به اهمیت آن، کشورهای متعددی بر اساس ظرفیت‌های خود سیاست‌هایی را اتخاذ کرده‌اند تا بستری مناسب برای آزاد بودن علم فراهم شود. از این ‌رو، هدف این پژوهش ارائه الگویی برای سیاست‌های تسهیلگر علم آزاد در ایران است که با رویکردی کیفی و بر اساس گروه‌های کانونی متشکل از پژوهشگران و متخصصان مرتبط با علم آزاد انجام شد. یافته‌ها نشان داد که با توجه به شرایط و زیست‌بوم کشور شایسته است سیاست‌های تسهیلگر علم آزاد حول پنج مقوله اصلی شناسایی ماهیت علم، رفع موانع، تفکیک حیطه (مؤلفه‌)های علم آزاد‌، انگیزه‌بخشی، و تفکیک سطوح اجرای علم آزاد تدوین شوند. سپس، الگوی پیشنهادی این سیاست‌ها بر پایه مدل تحلیلی استپ(وی) با توجه به شش ساحتِ محیطی، فناوری، اجتماعی (فرهنگی)، اقتصادی، سیاسی (حقوقی)، و ارزش به همراه توصیه‌های سیاستی ارائه شد. توجه به همگانی‌‌شدن علم و برقراری تسهیلاتی که بتواند در تمامی چرخه علم بستر شفافیت و آزاد بودن را تأمین کند، بسیار اهمیت دارد و شایسته است این مهم در سیاست‌های علم، فناوری، و نوآوری منعکس شود تا بتواند زیست‌بوم علم، فناوری، و نوآوری در ایران را به‌درستی هدایت نماید.