فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ربط از جمله مفاهیمی است که به‌ تأیید بسیاری از محققان نقشی اساسی و مهم در بازیابی اطلاعات دارد. این نقش در ایران نیز طی سال‌های گذشته مورد توجه قرار گرفته و مطالعات متنوعی پیرامون آن به عمل آمده است. با وجود این، دید روشنی در مورد مطالعات ربط در ایران وجود ندارد. پژوهش حاضر با هدف مرور نظام‌مند پژوهش‌های حیطه ربط در ایران صورت گرفته است. به‌منظور دستیابی به منابع، پس از تعیین پرسش و معیارهای ورود و خروج منابع، پایگاه‌های اطلاعاتی هدف با استفاده از کلیدواژه‌های مرتبط با این حوزه جست‌وجو شد و پس از آن، ۱۰۸ منبع شناسایی و وارد مطالعه گردید. برای استخراج داده‌ها، ابتدا فرم استخراج داده‌ها در نرم‌افزار «اکسل» به‌صورت دستی طراحی شد و داده‌های استخراج‌شده با استفاده از این نرم‌افزار آنالیز و نمودارهای مربوطه رسم شد. بررسی منابع حوزه ربط در ایران نشان‌ داد که می‌توان مطالعات در این حوزه را در ۶ گروه شامل مانعیت، جامعیت، جامعیت و مانعیت، بازخورد ربط، قضاوت ربط، و منابع مروری دسته‌بندی کرد. این پژوهش نشان داد که اغلب مطالعات حوزه ربط به‌صورت عینی انجام گرفته و محققان این حوزه از بین انواع نظام‌های بازیابی اطلاعات بیشتر به پژوهش در موتورهای جست‌وجو پرداخته‌اند. همچنین، نتایج بررسی‌ها حاکی از آن است که جدیدترین مطالعات در زمینه ربط به حوزه قضاوت ربط تعلق دارد و بازخورد ربط حیطه‌ای است که متخصصان علم اطلاعات و دانش‌شناسی در آن کم‌کار بوده‌اند. در ارتباط با روش تحقیقِ پژوهش‌های حوزه ربط باید گفت که بیشتر آن‌ها کمّی بوده است؛ در صورتی که روش کیفی، به‌ویژه در ربط ذهنی و کاربرمدار که دیدگاه و نظر انسان در مرکز توجه قرار دارد، می‌تواند بسیار کارآمد باشد.