شناخت و تحلیل سیستمی متدولوژی‌های کیفیت داده و ارائه یک چارچوب جامع (با استفاده از روش فراترکیب)

نویسندگان

1 دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 پردیس فارابی؛ دانشگاه تهران؛ تهران، ایران؛

3 پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تهران؛ ایران

4 دانشگاه تهران؛ تهران، ایران؛

doi
10.52547/jipm.36.3.737
چکیده

به‌رغم وجود تحقیقات فراوان در حوزه کیفیت داده، تاکنون پژوهشی که بتواند دیدگاه جامعی نسبت به متدولوژی‌های کیفیت داده فراهم آورد، انجام نشده است. در این مطالعه ۳۹۰۹ مقاله و پژوهش مرتبط در بازه زمانی قبل از ۲۰۲۰ از نمایه‌های استنادی «وب‌آوساینس» و «اسکوپوس» انتخاب شد که با استفاده از روش فراترکیب و معیارهای ورود در نهایت، ۲۷ مقاله در راستای هدف پژوهش مورد ارزیابی قرار گرفتند. در این راستا، ضمن به‌کارگیری دیدگاه سیستمی و با استفاده از روش کدگذاری باز، کدهای مربوط به سه مقوله اصلی رویکرد سیستمی شامل ورودی، فرایند و خروجی استخراج گردید و مفاهیم مشابه در کدهای فرعی و در ادامه، کدهای فرعی در کدهای اصلی دسته‌بندی شدند. ورودی‌های اصلی شامل زمینه و وضعیت سازمان، داده‌ها و منابع اطلاعاتی و ابعاد کیفیت داده هستند. همچنین، گام‌های متدولوژی‌های کیفیت داده در سه مرحله اصلی بازسازی وضعیت، ارزیابی/ اندازه‌گیری و ارتقا طبقه‌بندی شده‌اند. افزون بر این، خروجی‌های کیفیت داده در شش دسته کلی شامل فهرست فعالیت‌ها و تکنیک‌های مرتبط مشخص‌شده برای ارتقای کیفیت داده‌ها، فرایندهای کنترل‌شده یا بازطراحی‌شده، جریان‌ها و پایگاه‌های داده اندازه‌گیری یا ارتقا داده‌شده، نتایج ارائه‌شده از وضعیت کیفیت داده، سیاست‌ها یا قوانین کیفیت داده تصحیح‌شده، و هزینه‌ها و منفعت‌ها طبقه‌بندی شده‌اند. نتایج حاصل از این پژوهش می‌تواند ابزار مناسبی جهت شناخت متدولوژی‌های کیفیت داده موجود و همچنین ارزیابی نقاط ضعف و قوت متدولوژی‌های کیفیت داده باشد.