شناخت و تحلیل سیستمی متدولوژیهای کیفیت داده و ارائه یک چارچوب جامع (با استفاده از روش فراترکیب)
نویسندگان
1 دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 پردیس فارابی؛ دانشگاه تهران؛ تهران، ایران؛
3 پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تهران؛ ایران
4 دانشگاه تهران؛ تهران، ایران؛
doi
10.52547/jipm.36.3.737چکیده
بهرغم وجود تحقیقات فراوان در حوزه کیفیت داده، تاکنون پژوهشی که بتواند دیدگاه جامعی نسبت به متدولوژیهای کیفیت داده فراهم آورد، انجام نشده است. در این مطالعه ۳۹۰۹ مقاله و پژوهش مرتبط در بازه زمانی قبل از ۲۰۲۰ از نمایههای استنادی «وبآوساینس» و «اسکوپوس» انتخاب شد که با استفاده از روش فراترکیب و معیارهای ورود در نهایت، ۲۷ مقاله در راستای هدف پژوهش مورد ارزیابی قرار گرفتند. در این راستا، ضمن بهکارگیری دیدگاه سیستمی و با استفاده از روش کدگذاری باز، کدهای مربوط به سه مقوله اصلی رویکرد سیستمی شامل ورودی، فرایند و خروجی استخراج گردید و مفاهیم مشابه در کدهای فرعی و در ادامه، کدهای فرعی در کدهای اصلی دستهبندی شدند. ورودیهای اصلی شامل زمینه و وضعیت سازمان، دادهها و منابع اطلاعاتی و ابعاد کیفیت داده هستند. همچنین، گامهای متدولوژیهای کیفیت داده در سه مرحله اصلی بازسازی وضعیت، ارزیابی/ اندازهگیری و ارتقا طبقهبندی شدهاند. افزون بر این، خروجیهای کیفیت داده در شش دسته کلی شامل فهرست فعالیتها و تکنیکهای مرتبط مشخصشده برای ارتقای کیفیت دادهها، فرایندهای کنترلشده یا بازطراحیشده، جریانها و پایگاههای داده اندازهگیری یا ارتقا دادهشده، نتایج ارائهشده از وضعیت کیفیت داده، سیاستها یا قوانین کیفیت داده تصحیحشده، و هزینهها و منفعتها طبقهبندی شدهاند. نتایج حاصل از این پژوهش میتواند ابزار مناسبی جهت شناخت متدولوژیهای کیفیت داده موجود و همچنین ارزیابی نقاط ضعف و قوت متدولوژیهای کیفیت داده باشد.