شناسایی ابعاد و مولفه‌های فرآیند نخبه‌پروری در مدارس ابتدایی کشور ایران

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی، گروه مدیریت راهبردی، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، واحد بین الملل کیش، دانشگاه آزاد اسلامی،کیش، ایران

3 عضو هیئت علمی، گروه مدیریت آموزش عالی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22118/edc.2022.357673.2152
چکیده

مقدمه: نخبه‌پروری و بهره‌گیری از آنها نقش مهمی در رشد و توسعه جامعه دارد. بنابراین، هدف این پژوهش شناسایی ابعاد و مولفه‌های فرآیند نخبه‌پروری در مدارس ابتدایی کشور ایران بود. روش کار: این مطالعه از نظر هدف بنیادی و از نظر شیوه اجرا کیفی بود. جامعه پژوهش خبرگان فرآیند نخبه‌پروری کشور ایران در فصل بهار سال 1401 بودند که طبق اصل اشباع نظری 10 نفر از آنها با روش نمونه‌گیری غیرتصادفی هدفمند به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از روش مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان استفاده شد که روایی آنها با نظر خبرگانی غیر از اعضای جامعه تایید و پایایی آنها با روش ضریب توافق بین دو کدگذار 83/0 محاسبه شد. داده‌ها با روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی در نرم‌افزار MAXQDA-2020 تحلیل شدند. نتایج: یافته‌ها نشان داد که فرآیند نخبه‌پروری در مدارس ابتدایی کشور ایران 27 شاخص، 7 مولفه و 3 بعد داشت؛ به‌طوری که بعد فردی دارای دو مولفه مشارکت دانش‌آموزان در مدیریت امور مدرسه و تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی دانش‌آموزی، بعد مدرسه و سازمان آموزش‌وپرورش دارای دو مولفه آماده‌سازی دبیران و سابقه شغلی معلمان و مدیران مدارس و بعد گروهی دارای سه مولفه برگزاری انواع مسابقات به‌صورت هدفمند در مدرسه، ایده‌های نو و خلاق و تشویق دانش‌آموزان بود. در نهایت، الگوی ابعاد و مولفه‌های فرآیند نخبه‌پروری در مدارس ابتدایی کشور ایران طراحی شد. نتیجه گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر، برنامه‌ریزی برای بهبود فرآیند نخبه‌پروری در مدارس ابتدایی کشور ایران از طریق ابعاد و مولفه‌های شناسایی‌شده برای آن ضروری است.