بررسی و تحلیل روند تبخیر و تعرق گیاه مرجع در ایستگاه‌های سینوپتیک استان خراسان رضوی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد آب و هواشناسی، دانشگاه پیام نور

2 عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور اصفهان

3 دانشجوی کارشناسی ارشد آب و هواشناسی، دانشگاه پیام نور

doi
چکیده

تغییر اقلیم می­تواند بر روی پارامترهای تاثیرگذار در بیلان هیدروکلیماتولوژی نظیر تبخیر و تعرق اثرات مهمی داشته باشد. از سوی دیگر شناخت این تغییرات در پیش­بینی­های اقلیمی جهت برنامه­ریزی­های کلان منابع آب ضروری به نظر می­رسند. در این تحقیق روند تبخیر و تعرق گیاه مرجع به روش پنمن مانتیث بررسی شده است. علاوه براین روند تغییرات پارامترهای مهم اقلیمی تاثیرگذار بر تبخیر و تعرق شامل دما، رطوبت نسبی، ساعات آفتابی در ایستگاه­های سینوپتیک استان خراسان رضوی در سری­های زمانی سالانه، فصلی و ماهانه بررسی شده است.بدین منظور آمار30 ساله ده ایستگاه سینوپتیک استان خراسان رضوی طی دوره آماری 1988 تا 2017 میلادی بکارگیری شده است. برای بررسی وجود روند، آزمون آماری من-کندال در سطح معنی داری 5 درصد بکارگیری شده است. برای تعیین شیب روند از آزمون تخمین­گر شیب سن استفاده شد. نتایج این تحلیل نشان می­دهد ETo سالانههمه ایستگاه­های استان دارای مقدار مثبت از ZMK هستند و در هفت ایستگاه این روند در سطح 5 درصد معنی دار است. علاوه بر این سری زمانی ETo محاسبه شده بصورت وزنی برای استان خراسان رضوی نشان می­دهد ETo سالانه و فصلی استان دارای روند معنی دار در سطح 5 درصد است. با توجه به شیب سن نیز میزان افزایش متوسط سالانه ETo در استان خراسان رضوی برابر 8/8 میلیمتر برآورد شده و بیشترین شیب فصلی ETo نیز مربوط به بهار می­باشد. پارامترهای دما حداقل و حداکثر، سرعت باد و تابش خورشیدی که با ETo رابطه مستقیم دارند در طی30 سال گذشته روند افزایشی و رطوبت نسبی که با ETo رابطه معکوس دارند روند کاهشی داشته و می­تواند در مجموع روند معنی دار افزایشی  EToرا توجیه کند.