توسعه راهکارهایی برای دسترسی آزاد به تمام متن پایاننامه ها و رسالهها در بافت مؤسسات آموزشی و پژوهشی ایران
نویسندگان
1 پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران(ایرانداک)، تهران، ایران
2 پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران(ایرانداک)، تهران، ایران
3 پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران(ایرانداک)، تهران، ایران
doi
10.35050/JIPM010.2020.004چکیده
جویان بهعنوان پژوهشگر به منابع ارزشمند مرتبط با رشتههایشان نظیر پایاننامهها و رسالهها نیاز دارند. مؤسسات آموزشی و پژوهشی باید از دسترسی آزاد حمایت نمایند تا اطلاعات بهآسانی برای پژوهشگران، دانشمندان و دانشجویان در دسترس باشد. با وجود این، برخی از مراکز آموزشی و پژوهشی از در دسترس قرار دادن پایاننامهها و رسالههای خود خودداری میکنند و دلایل متنوعی را برای این عدم دسترسی اعلام میدارند. این پژوهش با شناسایی این دلایل سعی در رفع آنها دارد. برای این منظور، در این پژوهش ابتدا با توجه به نتایج پژوهشهای پیشین سیاههای از عواملی که بر دسترسی آزاد بر پایاننامه و رسالهها تأثیرگذار هستند، استخراج شده و سپس، بهمنظور تکمیل و نهاییکردن سیاهه مذکور، میزان تأثیر این عوامل با روش «دلفی» و با استفاده از ابزار پرسشنامه مورد بررسی قرار گرفته است. پانل «دلفی» در این پژوهش متشکل از 14 عضو هیئت علمی مؤسسات آموزشی و پژوهشی شهر تهران است که به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدهاند. نتایج این پژوهش نشان میدهد که عواملی نظیر قوانین و مقررات، تأثیر اجتماعی، فناوری اطلاعات، اعتبار نویسنده، مشاهدهپذیری، آگاهی ادراکی، نگرش نسبت به دسترسی آزاد، خودباوری در انتشار دانش، کنترلپذیری، سازگاری ادراکی و فرهنگ بر دسترسی آزاد به پایاننامهها و رسالهها تأثیر دارند.
