پاسخ‌های رویشی و فیزیولوژیکی نهال‌های ارغوان در مواجهه با تنش کم‌‌آبی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد اکولوژی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

2 استاد، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

3 استادیار، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

doi
10.30466/jfrd.2023.54588.1658
چکیده

برای بررسی تأثیر تنش خشکی بر ویژگی‌های رویشی، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی نهال ارغوان، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار سطح آبیاری شامل 75 (تنش ملایم)، 50 (تنش متوسط) و 25 (تنش شدید) درصد ظرفیت زراعی و شاهد (100 درصد ظرفیت زراعی) در شرایط گلخانه‌ای انجام شد. نتایج نشان داد تنش خشکی شدید موجب کاهش شدید در صفات رویشی مانند رویش ارتفاعی نهال (8/86 درصد) تعداد برگ و زیست­‌توده تر و خشک کل به­ترتیب به مقدار 93، 2/46 و 8/44 درصد شد، اما رویش حجمی ریشه (1034 درصد) افزایش یافت. همچنین تنش خشکی تمامی شاخص‌های تبادلات گازی و رنگدانه‌های فتوسنتزی را تحت تأثیر قرار داد، به‌طوری­که در سطح 25 درصد ظرفیت زراعی سبب کاهش قابل توجهی در مقدار فتوسنتز (20/1 میکرومول دی‌اکسید کربن بر مترمربع در ثانیه)، تعرق (65/0 میلی‌مول بر مترمربع در ثانیه)، هدایت روزنه‌ای (2/106 میلی‌مول بر مترمربع در ثانیه) و مزوفیلی (0088/0 میلی‌مول بر مترمربع در ثانیه)، غلظت دی‌اکسید کربن درون سلولی (2/134 میلی‌مول دی‌اکسید کربن بر متر مربع در ثانیه) و کارآیی کربوکسیلاسیون (0112/0 میکرومول دی‌اکسید کربن بر مول آب) شد. مقدار رنگدانه‌های فتوسنتزی (کلروفیل a، b، کلروفیل کل و کارتنوئید) نیز در سطح تنش 25 درصد ظرفیت زراعی، کاهش چشم­گیری نشان دادند (به­ترتیب 07/4، 96/1، 03/6 و 23/1 میلی‌گرم بر گرم وزن تر). با توجه به ارزیابی‌های فوق، به نظر می‌رسد گونه ارغوان می‌تواند تنش خشکی تا 75 درصد ظرفیت زراعی را تحمل کند، اما در صورت کاهش مقدار آب تا حد آستانه 25 درصد، رشد و عملکرد آن به­شدت تحت تأثیر قرار می‌گیرد.