فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف پژوهش حاضر کشف و دیداری‏سازی الگوهای برجسته و روابط پنهان و گرایش‏های موضوعی سازماندهی دانش در جهان است. نوع پژوهش کاربردی با رویکرد تحلیلی و با روش تحلیل هم‌رخدادی واژگان انجام شده است. جامعه این پژوهش کلیدواژه‏های مقالاتی هستند که در بازه زمانی 1975-2018با موضوع سازماندهی دانش در «وبگاه علم» نمایه شده‌اند. تعداد کلیدواژه‌های به‌دست‌آمده از مقالات 27124 است. در این پژوهش از نرم‌افزارهای «بایب اکسل»، «یوسی نت»، «نت درا»، «ووس ویوِئر» و «اس‌پی‌اس‌اس» به‌منظور یکدست‌سازی و تحلیل داده‌ها استفاده گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد که در بازه زمانی 1975-1999 کلیدواژه “Information Technology” و در بازه زمانی 2000-2018 کلیدواژه “Information Literacy” بیشترین فراوانی را کسب کرده‌اند. همچنین، یافته‌های حاصل از محاسبه نمره تراکم و مرکزیت حاکی از آن است که در دوره زمانی نخست، خوشه 5 (مدیریت دانش) با مقدار 5/500بیشترین مرکزیت و خوشه 7 (برنامه‌ریزی استراتژیک) با مقدار 0/4804بالاترین تراکم و در دوره زمانی 2000-2018 خوشه 1 (آموزش کاربران) دارای بالاترین مرکزیت (6/258) و تراکم (0/6954) در بین خوشه‌هاست. نتایج حاکی از آن است که با کمرنگ‌شدن موضوعاتی نظیر فهرست‌نویسی و نمایه‌سازی و ارتقای رتبه کلیدواژه‌هایی نظیر «فناوری اطلاعات»، «هستی‌شناسی» و «دولت الکترونیک» می‌توان گفت که در گذار از دوره زمانی نخست به دوم، کلیدواژه‌هایی که موضوع‏های قدیمی دارند کمرنگ شده و موضوع‌های جدید جایگزین شده‌اند. نتایج حاصل از محاسبه شاخص دربردارندگی نشان داد که 32 درصد از موضوعات دوره زمانی دوم در دوره زمانی نخست نیز حضور داشته‌اند. نتایج بخش ترسیم نمودار راهبردی در بازه زمانی نخست بیانگر آن است که خوشه‌های (بازیابی اطلاعات، نظام خبره بازیابی اطلاعات، آموزش کاربران، و مدیریت سیستم‌های اطلاعاتی)، موضوعات اصلی هستند و خوشه‌های (آموزش کاربران، عدم قطعیت در رفتار اطلاعات سلامت، رفتار اطلاعاتی، مطالعات سنجشی، رده‌بندی و نمایه‌سازی، فهرست‌نویسی رایانه‌ای، و داده‏‌کاوی) که همپوشانی زیادی نیز باهم دارند، خوشه‌های اصلی دوره دوم به ‌حساب می‌آیند. تمرکز بر سازماندهی دانش به‌عنوان مهم‌ترین رکن علم اطلاعات، بازه زمانی مورد بررسی، کلیدواژه‏‏‌ها، و راهبرد جست‌وجو که حاصل مشورت با متخصصان بود و نیز یافته‏‌های مهم، همگی بخشی از نوآوری‏‌های این مقاله است.