اولویت‌بندی مؤلفه های کاربردپذیری در سامانه‌های مدیریت نشریات ادواری دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران

نویسندگان

1 گروه کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی؛ دانشگاه علوم پزشکی اصفهان؛ اصفهان، ایران؛

2 گروه کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی؛ دانشگاه علوم پزشکی اصفهان؛ اصفهان، ایران؛

3 گروه کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی؛ دانشگاه علوم پزشکی اصفهان؛ اصفهان، ایران

4 گروه آمار و ایپدمیولوژی؛ دانشکده بهداشت؛ دانشگاه علوم پزشکی اصفهان؛ اصفهان، ایران؛

doi
10.35050/JIPM010.2020.007
چکیده

مقاله حاضر با هدف بررسی رتبه‌بندی مؤلفه‌های کاربردپذیری در سامانه‌های مدیریت نشریات «اُجِی‌‌اس»، «سیناوب»، «یکتاوب» و «نئواسکرایبر 3»، و نیز میزان رعایت هر مؤلفه را به‌ تفکیک در هر سامانه مورد ارزیابی قرار می‌دهد. جامعه پژوهش، کاربران چهار سامانه پرکاربرد از بین سیزده سامانه‌ مدیریت نشریات دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران بود. ارزیابی هر رابط ‌کاربری بر پایه چهار لایه سردبیری، داوری، نویسنده، و کاربر عادی بود که برای هر سامانه چهار لایه و برای هر لایه در هر سامانه پنج نفر انتخاب شدند و در کل، 80 نفر پرسشنامه تحقیق را تکمیل نمودند. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آماری توصیفی و استنباطی توسط نرم‌افزار «اس‌پی‌اس‌اس» تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که حیطه ثبات در سامانه «سیناوب» از سامانه‌های «یکتاوب»، «اُجِی‌‌اس» و «نئواسکرایبر 3» کمتر است، در حالی که در سه مقاله حاضر با هدف بررسی رتبه‌بندی مؤلفه‌های کاربردپذیری در سامانه‌های مدیریت نشریات «اُجِی‌‌اس»، «سیناوب»، «یکتاوب» و «نئواسکرایبر 3»، و نیز میزان رعایت هر مؤلفه را به‌ تفکیک در هر سامانه مورد ارزیابی قرار می‌دهد. جامعه پژوهش، کاربران چهار سامانه پرکاربرد از بین سیزده سامانه‌ مدیریت نشریات دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران بود. ارزیابی هر رابط ‌کاربری بر پایه چهار لایه سردبیری، داوری، نویسنده، و کاربر عادی بود که برای هر سامانه چهار لایه و برای هر لایه در هر سامانه پنج نفر انتخاب شدند و در کل، 80 نفر پرسشنامه تحقیق را تکمیل نمودند. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آماری توصیفی و استنباطی توسط نرم‌افزار «اس‌پی‌اس‌اس» تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که حیطه ثبات در سامانه «سیناوب» از سامانه‌های «یکتاوب»، «اُجِی‌‌اس» و «نئواسکرایبر 3» کمتر است، در حالی که در سه سیستم دیگر تفاوت معناداری نبود. میانگین انعطاف‌پذیری رابط همه سیستم‌ها کمتر از حد متوسط، میانگین راهنمای کاربر سامانه‌ها نیز در حد متوسط و سایر حیطه‌ها بیشتر از حد متوسط ارزیابی شدند. همچنین، نتایج نشان داد که حیطه ثبات به ‌لحاظ میانگین، به‌ترتیب از بیشتر به کمتر، «یکتاوب»، «نئواسکرایبر 3»، «اُجِی‌‌اس» و «سیناوب» بوده است. همچنین، در سایر حیطه‌ها شامل انطباق‌پذیری، انعطاف‌پذیری، قابلیت یادگیری، حداقل فعالیت، حداقل بار حافظه و محدودیت ادراکی بین چهار سامانه تفاوت معناداری وجود نداشت. به نظر می‌رسد که از نظر کاربران، مهم‌ترین معیار از معیارهای کاربردپذیری متعلق به حیطه‌های انطباق‌پذیری و ثبات و کمترین اقبال متعلق به حیطه‌های انعطاف‌پذیری و راهنمای کاربران در بین سامانه‌های مدیریت نشریه مورد بررسی است. در این پژوهش ابزار معرفی‌شده جهت تعیین نقاط قوت و ضعف سامانه‌ها باعث می‌شود که انتخاب سامانه‌های مناسب برای سازمان‌ها و مراکز علمی دیگر تسهیل یابد. همچنین، نقاط ضعف می‌تواند توسط مدیران و تیم‌های فنی سیستم‌ها مرتفع گردند تا سامانه‌ها کاربردپذیری مطلوب را کسب کرده و راه‌های جلب توجه مجلات سایر کشورها و نیز بین‌المللی شدن را طی نمایند.