فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییرپذیری بالای بارش، پراکندگی شبکه باران­سنجی فعال و نیز کیفیت پایین مقادیر بارش ثبت شده، کاربرد مدل­های تصادفی زمانی- مکانی بارش در مناطق خشک و نیمه خشک را همواره با چالش روبه­رو کرده است. در این پژوهش، از مدل خطی تعمیم یافته به­منظور تکمیل و توسعه­ی سری زمانی داده­های ثبت شده­ی بارش روزانه­ی 11 ایستگاه سینوپتیک نسبتاً پراکنده ­در زیرحوضه­ی رود شور با وسعت 67/22066 کیلومتر مربع (که یکی از زیر حوضه­های دریاچه نمک می­باشد) در دوره آماری 1991 تا 2010 میلادی استفاده شد، تا بتواند برای مدل­های هیدرولوژیکی بکار رود. جهت بیان ساختار زمانی- مکانی بارش از مدل توزیع لجستیک برای رخداد بارش و از توزیع گاما برای مدل کردن مقدار بارش استفاده گردید. صحت سنجی زمانی و مکانی در  یک دوره زمانی مجزا و نیز استفاده از ایستگاه­هایی که در برازش مدل وارد  نشده بودند، انجام  آنگاه  تغییر پذیری زمانی- مکانی بارش آزموده شد. اثرات فصلی  بر تغییرات زمانی- مکانی بارش ، همبستگی بارش روزانه و نیز طول، عرض جفرافیایی و ارتفاع ایستگاه­های باران­سنجی شناسایی شدند که از آن مدل توانست به­خوبی ویژگی­های بارش را در منطقه مطالعاتی نشان دهد. در هر دو مدل رخداد و مقادیر، اثرات مکانی از مهمترین پیش­بینی کننده­های بارش و بعد از آن در بین اثرات زمانی، میانگین بارش در یک روز قبل مهمترین متغیر پیش­بینی کننده بارش در حوضه شناخته شده است. به ­علاوه محرک­های بارندگی در مقیاس بزرگ (دما و رطوبت نسبی) تا حدودی باعث بیان بهتر تغییرات در هرسال شده و نیز ارتباط بین متغیرهای بزرگ مقیاس و بارش،  زمینه­ی ریزمقیاس نمایی خروجی­های مدل­های جهانی اقلیم را فراهم می­نماید. در واقع مدل­های تصادفی با رویکرد توسعه­ی مجموعه داده­های مشاهداتی در ایستگاه­های باران­سنجی و ریزمقیاس نمایی سناریوهای اقلیمی در مقیاس منطقه­ای و جهانی پایه­گذاری شده است.