فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف بهبود کارکردپذیری صفات و روابط میان موجودیت‌های آثار خلاقانه «فرانمای تولید داده‌های ساختارمند» با بازنمایی آن‌ها در الگوی مرجع کتابخانه‌ای (ال‌آراِم) بر اساس روش تحلیل محتوا انجام شد. جامعه پژوهش را صفات (ویژگی‌ها و روابط) موجودیت کتاب از مجموعه موجودیت‌های آثار خلاقانه فرانمای تولید داده‌های ساختارمند تشکیل می‌دادند. برای گردآوری داده‌ها از ابزار سیاهه وارسی مبتنی بر موجودیت‌ها، ویژگی‌ها و روابط الگوی مرجع کتابخانه‌ای (ال‌آراِم) برای بررسی میزان همخوانی با صفات موجودیت کتاب در فرانمای تولید داده‌های ساختارمند، و روش مشاهده طراحی‌شده استفاده شد. برای این منظور، هر یک از صفات موجودیت کتاب در فرانمای تولید داده‌های ساختارمند با ویژگی‌ها و روابط موجودیت‌های مرتبط در «ال‌آراِم» مقایسه، و ویژگی‌ها و روابط همخوان شناسایی و استخراج شدند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که برای صفت‌های‌ «نویسنده»، «قالب فایل»، «بستر نحوی رمزگذاری» و «رسانه مرتبط» در صفت‌های فرانمای تولید داده‌های ساختارمند در موجودیت «آثار خلاقانه» و صفت‌های «درخواست‌کننده» و «جنسیت» در موجودیت «شخص» در این فرانما هیچ رابطه یا ویژگی‌ای در الگوی «ال‌آراِم» مطابقت نداشت. به این دلیل که «ال‌آراِم» یک الگوی مفهومی و سطح بالاست و به موجودیت‌های بافت کتابشناختی و ویژگی‌ها و روابط آن‌ها در بالاترین سطح و بدون توجه به چهار گروه استانداردهای حوزه سازماندهی دانش یعنی استانداردهای محتوایی، فراداده‎ای، قالب‌بندی و تبادل داده‌ها به‌عنوان بستر بازنمون آن‌ها می‌پردازد. بنابراین، این‌گونه صفات باید در استانداردهای فراداده‌ای و محتوایی لحاظ شوند. در «ال‌آراِم»، نقش‌های پدیدآورندگان معادل ندارند و دلیل آن مستقل بودن الگو از این چهار گروه استاندارد است و امکان افزودن نقش‌ها بر اساس خط ‌مشی‌ سازماندهی هر مرکز اطلاعاتی و کتابخانه وجود دارد. در سایر موجودیت‌های «کتاب»، «شیء» و «سازمان» تمامی صفت‌ها با ویژگی‌ها یا روابط در «ال‌آراِم» همخوانی داشتند، و الگوی «ال‌آراِم» با وجود نگرش جامع و کلی همه را پوشش می‌داد. «ال‌آراِم» نسبت به روابط بین موجودیت‌ها دید کاملی داشته، روابط بین موجودیت‌ها در آن گویاسازی شده‌، و متناسب با بافت کتابشناختی شناسایی و کشف شده‌اند؛ در حالی که در فرانمای تولید داده‌های ساختارمند بسیاری از روابط بین موجودیت‌های داده‌‌ای متناسب با بافت هدف تعیین نشده است. این فرانما باید صفاتی را برای توصیف موجودیت‌ها در نظر بگیرد که روابط را متناسب با هر بافت پوشش دهد. با رعایت توصیه‌های الگوهای مفهومی بافت میراث فرهنگی در تعیین و توسعه ویژگی‌ها، به‌خصوص روابط میان موجودیت‌های داده‌ای از سوی طراحان فرانمای تولید داده‌های ساختارمند، کاستی‌های کارکردپذیری این فرانما در محیط‌های داده‌ای رفع می‌شود و نیز کاربردپذیری آن‌ بهبود می‌یابد.