بررسی الگوهای مدل کسب و کار داده محور
نویسندگان
1 گروه ارتباطات و دانششناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)
2 دانشکده و پژوهشکده فناوری اطلاعات و ارتباطات؛ دانشگاه جامع امام حسین، تهران، ایران
3 دانشکده علومانسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 گروه ارتباطات و دانششناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
5 گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.35050/JIPM010.2020.020چکیده
هدف از این پژوهش، بررسیِ جامعِ انواع الگوهای مدل کسبوکار دادهمحور بهمنظور کمک به فعالان حوزههای کارآفرینی و نوآوری، بهویژه کسبوکارهای دیجیتالی است. این مقاله یک مطالعه استدلالی-انتقادی است که از روش مروریِ روایی با رویکرد سندی استفاده میکند. بهمنظور گردآوری و استخراج اطلاعات، یک جستجوی جامع در اسناد موجود در پایگاههای اطلاعاتی ایرانی، بینالمللی و بعضی از شرکتهای مشهور مشاوره مدیریت جهان انجام شد. جامعه آماری این پژوهش، کلیه متون و اسناد مرتبط با کلیدواژه مدل کسبوکار دادهمحور در بازه زمانی 2000 تا 2018 میلادی بود. پس از مطالعه اسناد، ابتدا در بخش ادبیات پژوهش 26 الگوی مدل کسبوکار دادهمحور فهرست گردید و پس از بررسی شباهتها، 20 الگو احصا شد. در دومین بازنگری این موارد، 13 الگو متمایز از هم شناسایی شدند و در سومین دور بررسی، ضرورت نیاز این 13 الگو به 5 ابزار مکمل، تشخیص داده شد و سپس به این موارد اشاره گردید. الگوهای مدل کسبوکار دادهمحور میتوانند به نوآوران و کارآفرینان کمک کنند تا متناسب با گروههای مشتریان خود از این الگوها بهرهبرداری نمایند و یا حتی از کسبوکارهای موفق جهان که از این الگوها استفاده میکنند، ایده بگیرند. در این پژوهش برای اولین بار تمام انواع مدلهای کسبوکار دادهمحور از منظرهای مختلف گردآوری شدند. اگر شرکتها بخواهند عملا از این الگوها استفاده کنند میبایست به مجموعهای از ابزارهای مکمل نیز مجهز شوند. عمده ابزارهای مکمل، در خصوص اخلاق داده، شناسایی ذینفعان دادهای و تنظیم داده با کسبوکار، نقشآفرینی میکنند.