مصورسازی موضوع‌‌های داغ و نوظهور حوزه بیوشیمی و زیست‌شناسی مولکولی ایران

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشکده مدیریت؛ دانشگاه تهران؛ تهران، ایران

3 دانشکده مدیریت؛ دانشگاه تهران؛ تهران، ایران

doi
10.35050/JIPM010.2020.031
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی روند موضوعی حوزه بیوشیمی و زیست‌شناسی مولکولی ایران به‌منظور شناسایی موضوع‏های داغ و نوظهور و بررسی سیر تحولات انجام‌شده در ساختار فکری این حوزه در یک بازه زمانی ده‌ساله است. این پژوهش از نظر نوع، توصیفی و از نظر هدف، کاربردی است. ساختار فکری حوزه بیوشیمی و زیست‌شناسی مولکولی ایران با استفاده از فنون تحلیل هم‌رخدادی واژگان و تحلیل ارجاع‌ها مورد مطالعه قرار گرفت. جامعه پژوهش حاضر را کلیه مقاله‌های پژوهشی و مروری منتشرشده توسط پژوهشگران ایرانی در طول سال‌های 2008-2017 در مجله‌های نمایه‌سازی‌شده در پایگاه اطلاعاتی «وب‌آوساینس» موسوم به «وبگاه علوم» تشکیل می‌دهد. ابزار گردآوری داده‌ها، پایگاه اطلاعاتی «وبگاه علوم» است و ابزار تجزیه و تحلیل یافته‌ها جهت ترسیم ساختار فکری این حوزه نرم‌افزار «سایت‌اسپیس» است. نتایج نشان داد که واژگانی مانند: بیان ژن، پروتئین، برون‌تنی، استرس اکسیداتیو، پیوند، آپوپتوز و سلول در زمره مباحث داغ پژوهشی ایران و اصطلاحاتی چون کیتوسان، نانوکامپوزیت، فعالیت ضدباکتری، دینامیک مولکولی، سلول‌های بنیادی، سلول‌های بنیادی مزانشیمی و ایموبلیزاسیون بیانگر موضوع‏‌های نوظهور در پژوهش‌های‏ ‏ایران در بازه زمانی مورد بررسی است. افزایش تولیدات حوزه بیوشیمی و زیست‌شناسی مولکولی ایران در سطح جهانی و قرار گرفتن آن در اولویت‌های پژوهشی کشور باعث شد که این حوزه از دیدگاه علم‌سنجی مورد بررسی قرار گیرد. از این ‌رو، با توجه به موضوع‏‌های داغ و نوظهور شناسایی‌شده در این پژوهش، از این‌گونه پژوهش‌ها می‌توان به‌عنوان یک نقشه راه برای برنامه‌ریزی‌ها و سیاست‌گذاری‌های کلان علمی کشور استفاده نمود.